Başlamadan önce bilmeniz gereken şeyler var.
Mesela, biz gerçek insanlarız.
Tıpkı sizin gibi.
İkincisi, bu cümlelerin bir tanesini bile biz yazmadık.
Açık söylemek gerekirse tüm bunların
sır kalmasını tercih ederdik.
Bu konuda tercih hakkımız yoktu.
Bir sabah uyandık, her şey değişmişti.
Her yerde hakkımızda hikâyeler vardı.
Televizyonda, gazetelerde, internette.
Şimdi birkaç hikâye anlatma sırası bizde.
Bunları gerçekleşen masallar gibi düşünün.
Merak etmeyin, bu hikâyeler sadece bizim hakkımızda değil.
Aynı zamanda sizin hakkınızda.
Peki bu nasıl mümkün olabilir?
Çünkü tüm bu hikâyeler parayla ilgili.
Para fikri.
Paranın gerekliliği.
Paranın gizli yaşamı.
Paradan önce takas sistemi vardı.
İhtiyacınızı almak için elinizdekini veya yapabileceğiniz şeyi takas ederdiniz.
Muzunuz var ama ineğe ihtiyacınız var.
İneğim var ama muzdan nefret ederim.
Yani tahmin edebileceğiniz gibi bu sistem kısıtlıydı.
Muz zamanla kararır, inek de kafasını alır gider.
Üzerinde mutabık olunan bir değişim aracı gerekliydi.
Değişim aracı nedir?
Bir altın parçası
veya az bulunan başka parlak taşlar olabilir.
Bir kâğıt parçası olabilir.
Üzerinde sözcükler veya güçlü insanların resimleri vardır.
Bu sözcükleri okuyunca
bir değer vaat etmek üzere düzenlendiğini görürsünüz.
Kabuğunu soyup yiyemeyeceğiniz veya süt vermeyen kâğıt parçaları.
Hepimiz bu kâğıda "para" demekte mutabık olmuşuz.
Bu kâğıt, üzerinde başka sözcükler olan öbür kâğıtları doğurmuş.
Bu sözcüklerden bazıları bize kredinin hikâyesini anlatır.
Bizden ayrılmayın. Burası önemli.
Kredi, artık milyonlarca muz veya kâğıt parçası taşımanıza
gerek bırakmayan bir buluştur.
Yani artık elinizde kredi diye soyut bir şey var,
bu somut şeyin yerine geçiyor. Mesela ineğin.
Kredi der ki istediğiniz şey için gerekecek kadar muzunuz olmasa bile
gelecekten muz ödünç alabilirsiniz.
Yani kredi dediğimiz şey, para dilinin gelecek zamanıdır.
Gelecekten bahis açılmışken
işler biraz daha karmaşık hâle geldi.
Hatta çok daha karmaşık hâle.
Ortada eskisinden çok daha fazla para var.
Paranın eskiye göre çok daha fazla adı var.
Mallar, banka kredileri, hisse senetleri,
bonolar, fonlar, fonların fonları.
Vadeli işlemler, öz kaynaklar, türevler, menkulleştirilmiş borçlar,
açıktan satış ve marj tamamlama talepleri. Yatırım araçları.
Sözcükler.
Gözle görünmez.
Soyut.
İneklerden çok farklı.
AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ BİR DOLAR
TANRIYA İNANIRIZ
1. SIR: YUMUŞAK HUYLULAR KANDIRILIR
Sabah oldu.
Günaydın.
-Hadi bakalım. -Saat kaç?
Zamanı geldi.
Şeyleri aldın mı...
Evet.
-Cümlem bitmemişti. -Aldım, her şeyi aldım.
-Koca yalancı. -Öyle değilim.
Bizi beklemezler Joe.
Tamam.
-Yani... -Bağcıkları bağlayamıyorum.
-Bunu giy. Ben çıkartayım. -Hayır, iyiyim.
-Bence hava ısınacak. -Bak, daha gitmemişler.
-Yetiştik. -Tanrım.
Yetiştik.
Bizi sorarlarsa
-zaten bize yer ayırırlar. -Evet.
-Öyle değil mi? -Evet.
-İşte oradalar. -Olta atarız.
Ne yakalayacaksın?
-İşte Barb. Selam. -Eski bir ayakkabı.
-Kusura bakmayın. -Sıra ilerliyor, önemli değil.
Onu kapıdan çıkarmak çok zor.
Evet.
Tamam. Harika. Ben unutmuştum.
-Vay. -Geçmelerine izin verelim mi?
Ben...
-Şuraya dikkat et, biraz alengirli. -Evet, kaygan, biliyorum.
-Tamam. -Teşekkürler.
Hayatım?
Evet? Bak, şurada yer var.
-Bacak kısmı da geniş. -Evet.
Güzel.
İyi günler Trenton yolcuları.
Ben Richard Paris.
Tarihî George Gölü'nde kaptanınız olacağım.
Muhteşem bir sonbahar günündeyiz, yaslanıp manzaranın tadını çıkarın.
Lüks koltuklar, değil mi?
Hayır.
"Lüks" sözcüğü nereden geliyor biliyor musunuz?
-Biliyor musun Barb? -Hayır.
Bu senin bulmacalarından veya ilginç bilgiler takviminden mi?
Hadi, anlat.
Gemilerdeki lüks koltuklar, iyi yerlerdir.
Eskiden İngiltere'den Afrika'ya giderken
iskele tarafında oturursan karayı görürdün.
Dönüşte de sancak tarafında oturman gerekirdi,
böylece gün boyunca boşluğa bakmazdın.
Limitli. Ücretli. Kara yanı. Sancak.
L-Ü-K-S. Bir kısaltma.
Evet.
Amma çok şey biliyorsunuz.
İyi de boşluğa bakıyor olmazsın ki.
Gözün varsa bir şeye bakıyor olursun.
Bulut olur, balina olur. İlla bir şey olur.
Belki de.
Birazdan sağ tarafınızda
yüzeyin sadece birkaç metre altında batık 1758 filosu olacak.
Burada konuşlanan İngiliz askerleri Fransızlar ele geçirmesin diye
260'dan fazla gemiyi göle batırmış.
Kaptan?
Hay sıçayım, bu nereden çıktı?
Ellen ve Joe, balayı için Niagara'ya gitti
ve buraya dönecekleri gün Joe'yu kaybettik.
Arkadaşı Norm Sidley, bana Joe'nun yakut bir kolye taşıdığını söyledi.
Bunu şelalede Ellen'a vermeyi planlamış.
Çünkü 40. yıl dönümü yakuttur.
Sıra dışı güzellikte bir taş.
Joe Martin de öyle ender biriydi.
Sıradanlıkla ilgisi olmayan sıradan bir adam.
Eşlerini sevmekten hiç vazgeçmeyen adamlar.
Çocuklarına destek olmayı bir an bile bırakmayan adamlar.
Vergilerini ödeyen, komşularının karını küreyen adamlar.
Kimse kontrol etmese bile hız limitini aşmayan adamlar.
Bu, topluluğumuzun başına gelen trajedide
kaldırdığımız 21 cenazeden 14'üncüsü.
Her biri ortak acımızı daha da derinleştiriyor.
Peki şimdi ne olacak? Ne yapacağız?
Pek çok grup gibi, Shoreline Seyahat'in de
bu tür kazalar için sigortası var.
Sigortayı yapan şirkete tazminat başvurusu yaparlar.
Yani Joe'yu ve diğer 20 masum insanı boğup karşılığında sigortadan para mı alınıyor?
Gwen Musgrave, bacağında hâlâ Bucky Mecklenberg’in elini hissediyormuş,
hava almak için yüzeye çıkmaya çalışırken bacağını çekiyormuş.
Gecenin bir yarısı yatarken hâlâ bunu hissediyormuş.
Bacağında boğulan bir adamın eli.
Bunu hangi tazminat karşılar?
Shoreline'ın bana söylediği şey şu, bir şirketten poliçe yaptırmışlar,
sonra başka bir şirketten reasürans yaptırmışlar.
Ama başlangıç olarak üç ila yedi milyonluk bir ödeme teklifi bekliyorum.
Şöyle diyorlar.
-Kim? -United.
Biz Monarch şirketinden sigortalıyız sanıyordum.
Öyleydi.
Öyleydi. Aslında GMSB.
O ne?
Global Mülk Sahipleri Birliği. Burayı sigortalayan onlar.
Tekneyi de onlar sigortaladı.
Peki Monarch kim?
GMSB, Monarch oldu.
Ama Bay Purser'ın dediğine göre
Monarch'ın kendisi de United denen şirket tarafından sigortalı.
Yani United, poliçeyi Monarch'tan devralıyor.
Yani United ödeyecek.
Sorun da bu. Şöyle diyorlar,
"Sigortanızda biriktirdiğiniz para
kapsamımız dışındaki gölde çalışan teknelerden birinde yaşanacak
bir kazayı karşılayacak miktarda değil.
Deniz ve tekne sigortası kapsamında
tüm filonuz için fiyat teklifini tekrar düşünmenizi şiddetle öneririm.
Gölü bizden daha iyi tanıdığınızı
ve daha önce kaza yapmadığınızı biliyorum ama yine de tavsiye ederiz."
Kapsam dışı mı? Kim söyledi bunu?
Monarch'tan Purser.
Ama Monarch, United oldu demiştin.
Doğru, oldu.
Monarch, poliçemizin süresinin kazadan önce dolduğunu söylüyor,
böylece United işten sıyrılıyor.
Tanrım.
Yenilemedin mi?
Hayır. Hayır, ben...
Şahsen bizi mi sorumlu tutacaklar?
Doğru değil... Rich.
NEVIS, BATI HİNT ADALARI
Açacak mısın?
518 nerenin kodu biliyor musun?
Avrupa mı?
Avrupa değil. Avrupa'nın numaraları farklı.
Telefonu açarsan sorabilirsin.
Bunları imzalamamışsın Irvin.
Bunların günler önce Mossack Fonseca'ya gönderilmesi lazımdı.
RDPS Ticaret, TEP Danışmanlık, Wilkinson Sistemleri Limited Şirketi.
"Müdür" yazan yerleri imzalaman gerekiyordu.
Gün bitmeden bunları Panama'ya fakslamam lazım.
Irvin!
İmza başına 15 dolar hayatım.
Ayrıca Houston'dan Christopher Purser aradı,
Monarch ve United sözleşmesinde bir sorun varmış.
Nasıl bir sorun?
New York'ta bir tekne batmış.
21 kişi ölmüş. Ne yapacağını öğrenmek istiyor.
Aramamı ister misin?
Merhaba ben Matthew Quirk, Bay Boncamper'ı aramıştım.
Avukatım, United Reasürans'ın temsilci müdürü olduğunuzu söyledi.
Shoreline Seyahat adına kaza tazminatına başvurdum
ve sizinle hemen konuşmam gerek.
Alan kodum 518...
Siktir.
Kötü bir haberim var.
Olaylar çok talihsiz gelişti.
Bize Houston'da poliçeyi satan Bay Purser,
Teksas'ta
profesyonel bir denetim kurumunun soruşturması altındaymış.
Artık sigortacılık yapması yasakmış.
Hiçbir zaman. IRS de işin içindeymiş.
Tazminat talebi yapan spor salonları, bakım evleri varmış.
Sadece biz değiliz.
"Sıraya girin." dediler.
Tasarruf etmeye çalışıyordum Rich.
Bunlar da ucuzdu. Monarch çok ucuzdu.
Restoranı büyütüyorduk, ikinci tekneyi alıyorduk.
Matty, peşimize düşecekler, değil mi?
Geceleri uyuyamıyorum.
Rüyamda o insanları görüyorum.
Dalgalarda kaybolan yüzler, kıyıya vuran vücutlar.
Evimin yanındaki kıyıya.
Belki uzlaşabiliriz.
Tabii ki... Tabii ki uzlaşmak isteriz.
Boynumuzu büktük, bekliyoruz Rich.
Bütün iyi niyetimizle boynumuzu büktük, bekliyoruz.
2. SIR: SADECE PARAVAN
Nasıl buldunuz?
Evet, otomatik.
-Bazen kayboluyorum. Tamam... -Bu taraftan mı?
Koridorun sonuna kadar.
Asansörün yanında.
-Akıllı çocuk. -Vay canına.
-Seni yakalayacağım! -Yakalayamazsın!
-Anne, harikaymış. -Biliyorum.
Sence baban onaylar mıydı?
-Bayılırdı anne. -Yapma.
-Hayır! -Bence de.
Çocuklar gelsenize. Bakın.
-Eyfel Kulesi'ni görüyor musunuz? -Ne?
-Görebiliyor musun? -Evet.
Fransa'da, Paris'te gibiyiz.
-Dur. -Görüyor musun?
Kaylen, baksana.
Gece ışıklandırıyorlar, çok güzel oluyor. Ama en iyi tarafını söyleyeyim.
Şu palmiyeyi görüyor musunuz?
-Evet, görüyorum. -Evet.
Yıllar önce orada bir adam vardı, pirinç tanesi üzerine adını yazardı.
-Ne? -25 sente.
-Çok ucuzmuş. -Biliyorum.
İşte büyükbabanızla tam o köşede karşılaşmıştım.
Bir lastik kongresine gelmişti,
ben de arkadaşımın bekârlığa veda partisi için buradaydım.
Beni Ceasars'ta Diana Ross izlemeye götürdü.
O biletleri nasıl aldı bilmem.
Gerçi sonra patronunun çantasından çaldığını söylemişti.
Bu kötü bir şey.
Ama o zaman Diana Ross'u Detroit'ten tanıdığını söylemişti.
Ona lastik satmış.
Supremes grubu üyesinden bahsediyoruz. Hiç sanmıyorum.
Neyse, Diana Ross sahneye çıkınca
"Hayatımda gördüğüm en güzel kadın." dedi.
Sonra eğilip "Sen hariç." diye ekledi.
Şaka mı yapıyordu?
Demek şaka yapıyordu?
Connie'yla Sacremento'ya dönecektim ama dönmedim.
İşçi Bayramı tatiliydi, tüm hafta sonu kaldım.
Jerry Lewis’in Kas Distrofisi Telethon yayınını canlı izledik.
Gidip Mai Tai’ları arka arkaya yuvarladık.
Mai Tai nedir?
Hawaii'ye özgü bir doğurganlık ilacı hayatım.
Anne.
Anneniz kâğıt şemsiyenin altında rahme düştü.
Kumar makinelerinde 68 dolar kazanmıştık.
Hadi mayolarınızı giyin çocuklar.
-Çatıda havuz var. -Gerçekten mi?
-Evet. -Amanın.
-Bekle beni havuz. -Bekle beni havuz.
-Bayan Martin? -Efendim?
-Merhaba Hannah! -Merhaba...
-Bu kızım Melanie. -Merhaba.
-Mesajımı aldınız mı? -Torunlarım...
-Hangi mesaj? -Mesaj bırakmıştım.
Eşyaları satmakla, toparlanmakla falan o kadar meşguldüm ki...
Mesajlara bakmayı bildiğini sanmıyorum.
Denver'da kızımla kalıyordum, yani...
Çocuklar gelsenize. Sizi biriyle tanıştıracağım.
-Bu... -Merhaba!
...Kaylen! Bu da Thalia.
Merhaba.
Çok güzel kelebek yüzer.
Olimpiyat bekliyoruz.
Bunun altında eminim mayo vardır, değil mi?
Kaldır beni.
Acaba... Sizinle biraz konuşabilir miyim?
-Şöyle geçsek... -Tabii ki.
Birazdan yüzmeye gideceğiz.
-Böyle gel. -Anne, yüzmek istiyorum.
-Hadi bir şey bulmaca oynayalım. -Ben de.
-Ne görüyorsun? -Mavi bir şey görüyorum.
Bu daire satıldı.
-Ne? -Size değil.
Peki ama...
Ne derler? “İtiraz" mıydı? İtiraz edemez miyim?
Daire fiyatının iki katını verdiler. Hem de nakit.
Üç daire birden aldılar. Birleştireceklermiş.
Peki bana ne olacak?
Harika bir Bristol modelimiz var. Tek odalı.
Her tarafı İtalyan mermeri.
-Mermer umurumda değil. -Size gösterebilirim. Harika.
Umurumda değil. Ben dışarı bakıp Joe'yu görmek istiyorum.
-Joe mu? -Dışarı bakınca köşemi görmek istiyorum.
Elimde o yöne bakan bir daire yok,
ama kuzeye bakan üç odalı bir Hennessey modelim var.
-Muhteşemdir. -Yok.
Onu gösterebilirim. İster misiniz?
-Kuzey olmaz. -Cidden harika.
Sıçayım kuzeye. Hayır.
Kazadan aldığım tazminatı peşinat olarak veriyorum.
Oraya bakınca bana gülümsediğini görüyorum,
elinde iki biletle.
Kimi görüyorsunuz?
O iki bilet benim için ömürlük oldu.
Detroit'te dolaşırken, onun göldeki ölü yapraklara uzandığını görüyorum.
O insanlar her kimse, bunu bilseydi...
Onlara anlatabilirim.
-Adlarını veremem. -Burada yaşayabilecekleri
-başka bir sürü yer var. -Yasal olmaz.
Belki avukatlarıyla konuşabilirsiniz.
Doğru, mektup yazabilirim.
Kimsenin mahremiyeti ihlal edilmemiş olur.
-Adlarını veremem. -Bir konuşabilsem.
-Niye? -Mahremiyet.
Nakit. Kim nakit öder ki?
Ruslar.
Yüzmeye gitmiyor muyuz?
Anne, ne oldu?
Ne dedi?
-İyi misin büyükanne? -Ne oldu?
-Evet, iyiyim. -Emin misin?
Büyükanne.
-Havuza gidebilir miyim? -Pozdravlaioo.
-Spasibo. -Bekleyin.
-Dobro pozhalovat. -Sizi görmek ne güzel.
Poidyomte.
Siz aşağı inin. Lobide buluşuruz.
Belgeleri gönderdiğiniz e-postanızı yeni gördüm.
Daha önce offshore şirketlerle çalıştınız mı?
Elbette.
Aynı şeyi New York'ta alırken de yaptık.
Vergi ve diğer konularda faydalı oluyor.
-Harika! -İşte budur.
Müthişmiş Hannah.
-İnanılmaz. -Üç daireyi de bekletiyorum.
Peki bu offshore şirketler nasıl yürüyor?
Size uygun olup olmadığını nasıl bileceksiniz?
Öncelikle kendinize şunu sormalısınız, varlıklı mısınız?
Gezegenimizde sadece 2000 civarı milyarder var.
Belki onlardan birisiniz, belki sadece bir milyonersiniz.
Onlardan da 15 milyon tane var.
Belki hayatınızın sonbaharındasınız ve bırakacağınız mirası düşünme zamanı.
Belki gençsiniz ve buradaki arkadaşlar gibi imparatorluk kuruyorsunuz.
Hırslarınız sizi işi para olan bir yere getirir.
Mesela bir bankaya. Büyük bir bankaya.
Muhtemelen Avrupa'da.
Kendinizi bir varlık yöneticisinin, mali danışmanın, bir bankerin
karşısında bulursunuz.
Korkularınızı açıklarsınız: gelir vergisi, eyalet vergisi,
veraset vergisi, sermaye kazanç vergisi.
Danışmanınız kaygılarınızı anlar ve size offshore şirket kurmanızı önerir.
Böylece varlıklarınız denetim dışı olacaktır.
İşte bu noktada biz devreye gireriz.
Size varlıklarınızı koruyacak bir paravan şirket sağlarız.
Şirket sizin olsa da siz şirket olmazsınız.
Anlıyor musunuz? Bu kuruluşa bir isim veririz.
Mesela "New Century Şirketi."
Ofise ihtiyacınız yok. Çalışana ihtiyacınız yok.
Şirket sadece kâğıt üstünde.
Peki bu şirket ne yapıyor? Hangi mal veya hizmetleri sağlıyor?
Mahremiyet.
Yasaların, sizin mali amaçlarınızın lehine olduğu bir ülkede
bir e-posta adresinden ve posta kutusundan başka bir şey değil.
Peki böyle bir ülkeyi nerede bulacaksınız?
Genellikle okyanusun ortasında.
Belki Seyşeller, Kıbrıs, Tortola veya...
Beklediğin bu değildi, biliyorum.
Bunların hiçbirini beklemiyordum.
Parayı al El.
Feragatnameyi imzala.
John hayat sigortasıyla sana iyi bir gelecek sağlamış.
Tazminat parası da var.
Bir seyahate çık.
Sıcak bir yere kaç. Hep gitmek istediğin bir yere git.
Burada sorun o lanet sigorta şirketinden kaynaklanıyor.
Bu işten nasıl paçayı sıyırabiliyorlar hiç anlamıyorum.
Nevis United Reasürans Grubu.
Bu iş onların yanına kâr kaldı.
Nevis denen yer neresi?
Bilmem. Fark eder mi?
UNITED REASÜRANS GRUBU
Boncamper nerede?
-Hanımefendi... Tanrım! -Nerede? Onu istiyorum!
Boncamper nerede?
Nerede o?
Hanımlar beyler, Nevis'e hoş geldiniz.
Yerel saat yaklaşık 14.45.
Global Mülk Sahipleri Birliği diye bir şey yok,
Monarch da yok.
Hiç olmamış.
Bunlar nasıl mümkün olabilir?
Purser, ödeme yapmamak için mektubun tarihini
kazadan önceki bir tarihle değiştirmiş.
Peki United?
-United Monarch'a reasürans yaptı dediler. -United da yok.
Houston'da başlayıp Batı Hint Adaları'na, Panama'ya ve meçhul bir yerdeki
bankaya uzanan bir dümen.
18 no.'lu yasanın 1343 veya 49. maddesi gibi görünüyor.
Pardon, 1340 ne?
Dolandırıcılık.
Benim tek hatam tasarruf etmeye çalışmaktı.
İhtiyacımı daha ucuza almak istedim.
Sonra da birine güvendim...
...Houston'da.
Boncamper diye biri var mı?
Var.
Boncamper diye biri var.
Bu sefer ne kadar?
Emin değilim.
Üç gün. Belki beş.
Avrupa'dan müşteriler gelecek.
Gelebilir miyim?
Bu tatil değil Rich.
Seni götürürsem bütün kazandığımı uçak parasına gömerim.
Hadi be baba, üniversiteye bakardık.
Miami Üniversitesine bütçem yeter mi sanıyorsun?
Her ay gitmiyor musun?
Oradan bir daire tutarız.
Aynı eyaletten olunca harç fazla olmaz.
Yasaları çok mu iyi biliyorsun?
Ben biliyorum.
Bütün ikamet yasalarını bilirim. Muhasebeciler bilir bunu.
Yasalar, vergiler, bankacılık.
Sen ne biliyorsun?
Basketbol ayakkabıları mı?
Dünyayı görmek istiyor.
Yaptığın işi öğrenmek istiyor.
Belki bir gün seninle çalışır.
Bırak gelip seni çalışırken izlesin Irvin.
Pardon beyefendi. Yardım eder misiniz?
Main Street, No. 556'yı arıyorum.
Evet. Postanenin adresi. Burası.
Hayır, ben United Reasürans Grubunu arıyorum,
adres Main Street, No. 556.
-United mı dediniz? -Evet.
Sanırım adresi yanlış yazmışsınız.
Hayır, baktım. United Reasürans'ın adresi bu.
Tekne gezilerine ve eminim başka şeylere reasürans yapıyorlar.
Aslında Boncamper diye bir adamı arıyorum.
Tanımıyorum.
MIAMI ULUSLARARASI HAVAALANI
Baba!
Bay Boncamper?
Evet.
Nevis United Reasürans Grubunun müdürü müsünüz?
Tanrım! Kardeşlerine bak. Pardon!
Hanımefendi, pardon. Çekilir misiniz?
Karısıyım be! Beni rahat bırakın.
-Irvin. -Vincelle Boncamper mısınız?
Edith.
Vincelle de kim be? Daha onun kim olduğunu bilmiyorsunuz.
Irvin?
Edith?
Biraz yalnız konuşabilir miyiz?
Bu kadın Vincelle Boncamper.
-Kocanızın öbür karısı. -Ne?
Bay Boncamper'ın Nevis'te başka bir ailesi var.
Ağzına sıçtığımın herifi!
Çekin ellerinizi! Öldün sen!
Çocuklarımı verin.
Götürelim. Hadi gidelim.
Hayatım?
American Havayollarının 1307 sayılı Lima uçağı için son çağrı.
Uçağınız J-5 no.'lu kapıda.
Pardon, Bay Mossack?
Efendim?
Malchus Irvin Boncamper adını biliyor musunuz?
Emin değilim.
Gerçek bir ad mı?
Evet efendim. Çok gerçek bir ad.
Nereden bilmem gerekiyor?
Kendisi Nevis'ten.
Çok güzel bir adadır.
Miami Havaalanında tutuklanmış.
Sanırım hapse girecek.
Anladım.
O zaman belki bana Bay Boncamper'ı nereden tanıdığımızı anlatabilirsin.
Kendisi 46 farklı Mossack Fonseca şirketinin müdürü.
Prag ofislerimiz onu sık kullanıyor.
Bunu değiştirsek iyi olur.
Şimdi mi değiştirelim?
Zamanda geriye gidemeyiz. Bütün kayıtlarda adı var.
Bazıları zamanın bir illüzyon olduğunu düşünür.
Bütün anlar aslında aynı andır.
Bence böyle bir şey yapmak bizim için kötü olur.
Kötü mü?
"Kötü" kısacık bir sözcük olmasına rağmen çok büyük bir sözcüktür.
Ne yaptın?
Clark Bölge Sicil Memurluğuna gidip satın alanın adını öğrendim.
-Öyle mi? -Evet.
Alıcı bir şirketmiş.
Panama New Century Şirketleri.
Rusya dedin sanıyordum. Nakit veren Ruslar.
-Onu Hannah söylemişti. -Hangi Hannah?
Dar elbiseli emlakçı.
Neyse, New Century Şirketlerini araştırdım,
anlaşılan tröst denen bir şey tarafından yönetiliyormuş.
Tröst, bir tür mütevelli sözleşmesiymiş...
-Tröst ne demek biliyorum. -Tamam.
Hem New Century hem de tröstün direktörü bir kadın.
Mia Beltran adında bir kadın.
Mia... Bu bilmem gereken bir ad mı?
Belli ki çok güçlü bir kadın.
Bir sürü şirketin direktörü.
Bütün şirketleri Panama'da aynı hukuk firmasına bağlı.
Mossack ve Fonseca.
MIA BELTRAN, DİREKTÖR
Veri tabanımıza göre
New Century Şirketlerinin müdürü senmişsin.
Evet efendim, öyleyim.
Las Vegas'ta birden fazla mülk almışlar.
Bunların hemen imzalanması gerek.
Moussaka Fusaka mı?
Bir dakika.
Yoksa Red Wings'in yeni golcüsü mü? Kanadalı olan.
Hayır, bu bir insan değil. Bir hukuk firması.
Panama'da. Tamam mı?
Mottoları bile var. "Hak ettiğiniz varlık yönetimi."
Bunu okudum. Araştırdım.
Peki okurlarımızın bunu niye bilmesi gerekiyor?
Anladığım kadarıyla bunlar şirket kuruyor.
Ama otel veya nalbur gibi gerçek şirketler değil.
Paravan kurup o paravanları satıyorlar.
Gerçek paravan değil.
Kusura bakmayın, anlayamıyorum.
Bizden Joe ve Barb'ı alan kaza gibi bir kaza olduğunda
sorumlu tutabileceğimiz kimse yok.
Soru sorabileceğimiz, sonraki adımlar konusunda bilgi alabileceğimiz kimse yok.
Hepsi paravan.
Anlıyor musunuz? Arkası boş. Sadece paravan.
Hikâye bu mu yani? Paravanlar.
Hayır! Hikâye birinin ölmesi!
Birisi de bunun üzerinden para kazanıyor. Belki de bir sürü kişi.
Değil mi?
O yüzden size geldik. Birinin toplumu uyarması lazım.
Daha yerel hikâyelere odaklanmayı seviyoruz.
Şirket nerede demiştiniz?
Panama.
Panama şapkası var ya.
Şu yolları tamir edin be! Hay sıçayım.
Yolu mu otobüsü mü tamir etmek lazım?
İkisini de.
Yola devam edemiyoruz.
İnebilirsiniz.
Hadi.
25.000 şirketin direktörüymüş.
-Mia Beltran. -Aman be.
Bu şirketlerin direktörlerini değiştirmek için 25.000 forma ihtiyacımız var.
Mossack Fonseca. Kiminle görüşmek istiyorsunuz?
Merhaba.
Bay Mossack'la görüşmek istiyordum.
-İspanyolca. -Por favor.
Şu anda bir toplantıda. Telefon kabul etmiyor.
-Toplantıdaymış. -Öbürünü iste.
Peki, Bay Fonseca'yla görüşebilir miyim lütfen?
O da toplantıda. Aynı toplantı. Mesajınızı alabilirim...
Ben Ellen Martin.
Merhum Joe Martin'in...
Bakın, o adamların orada ne dümen çevirdiklerini bilmiyorum,
bütün o toplantılar falan,
-ama... -Bir dakika.
Ama neyse, mesajım şu...
-Tebrikler Elena. -Ne?
Terfi ettin.
Ne?
Aman tanrım. Çok özür dilerim, kapatmam lazım.
Alo?
Vay canına.
-Söyledim sana. -Ne oldu?
-Suratına kapatıyorlar. -Alo?
İnsanın suratına kapatıyorlar.
Tamam, bir daha deneyelim.
Burada bazı formlar var.
Satırın üzerini imzalayacaksın. Adını yaz. Anladın mı?
No entiendo.
-Hepsini mi? -Evet, hepsini.
Ama ne imzaladığımı bilmiyorum.
Alt tarafı bazı formlar.
Hepsine bir imza.
Tamam.
-Teşekkürler. -Tamam.
PANAMA CUMHURİYETİ
3. SIR BİR ARKADAŞINA SÖYLE
Peki ben kendimi nasıl Panama'da buldum?
Size pek Latin gibi gelmiyorumdur.
Ortağım Ramón gibi değilim.
Babam Erhard, çoğu Alman gibi
İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra bizi buraya getirdi.
Niye diye soracaksınız.
Babam bana çok küçük yaştan itibaren
mahremiyetin değerini öğretti.
İyi bir öğrenciydim.
Hukuk okudum, büyük bir firmada iş buldum.
Başarılı oldum.
Çok geçmeden kendimi sürünün bir parçası gibi hissettim.
Her gün itaatkâr şekilde işe gidiyordum.
Geride bir iz bırakamıyordum.
Ben de kendi firmamı kurdum.
Bir gün çok etkileyici bir avukatla tanıştım,
Birleşmiş Milletlerdeki işinden yeni ayrılmıştı.
Egemen Rab'bın ruhu üzerimdedir.
Çünkü o beni yoksullara müjde iletmek için meshetti.
Yüreği ezik olanların yaralarını sarmak için,
tutsaklara serbest bırakılacaklarını,
zindanlarda bulunanlara kurtulacaklarını...
Isaiah 61'e bir.
Peder Hector Gallego bunu bana söylediğinde 16 yaşındaydım.
Katoliklerin deyimiyle kurtuluş teolojisi.
Yumuşak huylu olanlar.
Sözde yeryüzünü miras alacaklardı.
Bana pek öyle görünmüyor.
Şuradaki Peder Gallego Panama'da sorunlara yol açtığı için
ordu tarafından kaçırılıp öldürüldü.
O gitti.
Ama yumuşak huylular hâlâ burada.
Ben de hukuk fakültesine girdim.
Yumuşak huyluların belki daha iyi bir avukata ihtiyacı var diye düşündüm.
1972'de Birleşmiş Milletlerde çalışmaya başladım.
Dünyayı kurtarmak istiyordum.
Meğer dünyayı kurtarmak çok zormuş.
Uzun çalışma saatleri, düşük maaş. Belki de dünya kurtarılmak istemiyor.
Hepimizin içinde kurt sürüleri var,
zihnimizde koyun sürüleri de dolaşıyor.
Adil olmak istiyoruz, gelgelelim kazanmak da istiyoruz.
Erdemli olmak istiyoruz, ama öne geçmek de istiyoruz.
Bizim mücadelemiz de bu.
Bir noktada, kendini kurtarmanın daha kolay olabileceğine karar veriyorsun.
Ben de pek yumuşak huylu olmayanların avukatı oldum.
İşte o sıralarda Jürgen Mossack'la tanıştım.
Mütevazı bir başlangıç yapan
Mossack Fonseca, 50'den fazla ülkede ofis açarak
240.000'den fazla offshore şirkete,
vakfa ve tröste hizmet vermeye başladı.
Britanya Virjin Adaları, Bahamalar,
Kıbrıs, Samoa, Niue, Nevada gibi yerlerde.
Doğal kaynaklardan veya sanayiden mahrum olan yerlerde.
Peki tüm bu şirketler ne yapıyor?
Çoğu zaman bilmeyiz bile.
Pardon, Bay Mossack?
Evet?
Costa Rica'da kurduğumuz bir şirket var.
Biliyor musunuz?
Bir dizi varlığı ve gayrimenkulu var.
Ve?
Costa Rica hükûmeti
evlerden birini Olimpiyat takımı için almak istiyor.
İntifa hakkı sahibi öyle mi direktif verdi?
İntifa hakkı sahibi Meksikalı bir adam.
Cezaevinde olduğunu söylüyorlar.
SINALOA, MEKSİKA
Bunu Neil Diamond yazmış.
-Evet. -Cidden mi?
-Evet. -Ne zaman?
Bilmem. Şu andan daha eski bir tarihte.
Neil Diamond'a benzemiyor.
Biliyorum. Ama onun ustalığı...
...farklı müzik tarzlarında.
Adam her şeyi becerebiliyor.
-Neil Diamond. -Evet.
Hayatta aklıma gelmezdi.
Buradan çıkmak ister misin?
Evet, önce bir el baño ziyareti yapayım.
Bahşiş vereyim mi?
-Evet. -Tamam.
Pardon amigo'lar. El baño'yu arıyordum.
Pablo Escobar, bu adamın yanında ana kucağındaki bebe gibi kalır!
Hapisten çıktığında ziyaret ettiği insanlardan olmak istemiyorum.
Evi kendisinde kalsa daha iyi olur.
-Evi kalsın... -Yok, yani...
Ne var?
Şirket kurduğumuz herkesi tanıdığımızı mı sanıyorsun?
Bu işe para için girdiğimizi söylemiş miydik?
Evet.
Müşterilerimizden bazıları suçlu mu?
Uyuşturucu baronları, seks tacirleri, silah kaçakçıları,
gezegeni mahvedenler?
Hayır, dediğim gibi bilmemeyi tercih ederiz.
Ayrıca unutma, biz onlar için şirket kurmadan önce
onları bize bir avukat gönderdi.
Ondan önce de bir bankacı onları avukata gönderdi.
Açıkçası müşterilerimizin çoğu dürüst vatandaşlardır.
Örneğin bu adam, Charles.
Sevgi dolu bir aileye sahip meşru bir iş adamı.
Kızı üniversiteden mezun oluyor.
Kızı için bir tröst kurmasına yardımcı olduk.
Charles kendisi ve sevdiklerine yardımcı olacak
tüm mali araçlara ulaşmasın mı?
Yasaları çiğnemek aklına bile gelmez. Burada cidden bir sorun görmüyoruz.
Charles'ın suçlu olduğu tek şey
karısına ve kızına iyi bakmak.
Ama bunu manşetlerde göremezsiniz.
4. SIR: TEMEL RÜŞVET DERSİ
Kulaklığını beğendin mi?
-Ne? -Suya düşürme.
Su geçirmez değil mi?
Altın.
Altın su geçirmez mi?
Ne dinliyorsun?
Bir şarkı.
Ne tür müzik seviyorsun? Bana bir şey çalsana.
Bu tarz müziği bilmiyorsun.
Merhaba, ben Astrid.
Şu an telefonu açamıyorum, çünkü eğleniyorum.
Mesaj bırakın. Güle güle.
Selam As!
Dersi asmaya karar verdim, ne de olsa mezun oluyoruz.
Annem gelmeden önce bizimkilerin evine uğradım,
ara beni tatlım.
Hoşça kal.
Astrid?
Bir, iki, üç.
Ne oluyor lan burada?
Dikkatli ol.
Eminim bana soruların vardır.
-Simone. -Oda arkadaşımla mı?
Böyle olsun istemedim.
Bok herif. Eminim annem de istemezdi.
Annenle senden önce konuşmak istiyorum.
Herkes için en iyisi bu olur.
Evet, bu konuda uzmansın. En iyileri bulmak konusunda.
Onunla önce benim konuşmamı niye kabul etmiyorsun?
Sen niye Astrid'le yatakhane odama gidip benden uzak durmuyorsun?
Bruno Mars geldi.
-Ne? -Olamaz, cidden mi?
Şu kapıdan eve girip
arka bahçeye çıkın. Sonra görüşürüz.
-Çok teşekkürler. -Rica ederim.
Doğru arka bahçeye.
Bunu beklemiyordum.
Hayatta tahmin edemezsiniz.
-Değil mi? -Tanışmak için can atıyorum.
-Nereye gidiyorsun? -Afrika'ya dönüyorum.
Ağır ol bakalım Marcus Garvey. Öyle bir şey yapmıyorsun.
Evet, yapıyorum.
Annen çok uzun zamandır bugünü bekliyor.
Öyle mi?
Oda arkadaşımı becerdiğini duymayı ne zamandır bekliyor?
Eminim ömür boyu beklemiştir. Rüyaları gerçek oldu.
-Onu havaalanında karşılayacağım. -Dur.
Tek kelime etme.
Bu hafta bir Amerikan üniversitesinden mezun oluyorsun.
Ülkemizden kaç çocuk buraya gelebiliyor?
Yazları fabrikada değil, Ibiza’da geçiriyorsun. Hırvatistan’da, Monako’da.
Evin önünde 100.000 dolarlık araban var.
Cape Town'da bekleyen bir işin var.
Ya da Paris'te. Ya da istediğin yerde.
Şu ana dek tüm yaşamın, tüm dünyan
neredeyse mükemmeldi.
Engelden atlarken düşen atını
uyutmak zorunda kalmamız dışında.
Bu yetişkinlerin dünyası.
Hoş geldin.
Hayal kırıklıkları ve pazarlıklarla doludur.
Geçmişi değiştiremem.
Ama seninle seve seve gelecek pazarlığı yaparım.
Bu ne demek?
Ne kadar?
Pardon?
Partiye katılmak ve annene Astrid'den bahsetmemek için kaç para istiyorsun?
Şaka yapıyorsun.
Öyle mi dersin? Kaç para?
Partiye katılırsın, annene söylemezsin, ben de Astrid'i görmeye devam ederim.
Ona New York'ta bir daire alıyorum.
Bu çok boktan.
Hayır, sorunlar böyle çözülür.
Boktan olan senin bunu görememen.
Kaç para?
Avukat istiyorum.
Harika. Benimki geliyor. İkimiz de onunla konuşuruz.
Öncelikle tebrikler Simone. Mezun oluyorsun.
Siktir git Jeff.
Simone bugün beni mahvetmek istediğini beyan etti.
Aile avukatınız olarak
sorunların herkesi memnun edecek şekilde çözüldüğünü görmek isterim.
-Baban da hemfikirdir. -Evet.
Baban senin adına bir tröst kurmuştu,
işleri basit tutmak için
bunu o tröste daha çok varlık aktarmak olarak görebiliriz.
Bir tür mezuniyet hediyesi.
Partiye ilave olarak.
Bir anlam ifade ediyor mu?
Annemin uçağı erken inecekmiş.
Gidip onu alsam ve büyük, mutlu bir aile olarak
konuşsak daha iyi olabilir.
Sahip olduğum bir şirket var.
Whitecloud Şirketi.
Onu sana vermek istiyorum.
Jeff, şirketin değerini söyle.
Whitecloud’un değeri yaklaşık 20 milyon dolar.
Cenevre’de HSBC bankasında bir hesabı var.
Mezuniyetin kutlu olsun.
Senindir.
Benim mi?
Muhtemelen yönetim kurulunun elindedir.
Whitecloud hamiline hisselerle yönetiliyor.
Ben Etnik Kimlik bölümü mezunuyum.
Tamam. Hamiline hisse bir tür belgedir,
o belge kimin elindeyse şirket üzerinde tam kontrolü olur.
Şirket senin olacak.
Hisseler sende olduğu sürece şirketin parası senin paran.
Şu anda şirket benim.
-Şimdi Jeff'in. -Teşekkürler.
Sana verirse senin olacak.
Bu kadar basit mi?
20 milyon dolar?
Başka evrak işine gerek yok.
Ben her şeyi hallederim.
Belgeleri kaybetme yeter. Güvenli bir yere koy.
Partiden sonra alacaksın. Annen uçağa bindikten sonra.
İyi geçti mi bir tanem?
Onur konuğu nerede? Mesaj atıp duruyordu.
Gerçekten mi? Özel bir şey miydi?
Hayır.
Odasında.
Bugün için biraz gergin.
Ben öbürünü tercih ederim. Versace olanı.
Gözlerini ortaya çıkarıyor.
Bu, üniversiteye gitmeye niye zahmet ettiğini
düşündüren yerlerini ortaya çıkarıyor.
Ben bunu daha çok beğendim.
Baban genç bir kadının bu kadar teşhirci giyinmesine
ne der bilemiyorum.
Astrid ne giymeyi düşünüyor? Bence onun sağlam bir zevki var.
Ne giyeceğini bilmiyorum.
Yanında birini getiriyor mu?
Noel'de St. Barts'ta tanıştığımız genç mi?
Adını unuttum, şu İtalyan.
Bak, Astrid gelmiyor.
Benden nefret ediyordur.
Şok geçirdi. Ama hallettik.
Kaygılanmanı istemiyorum. Hiçbir konuda kaygılanmanı istemiyorum.
Yani hâlâ birlikte miyiz?
Charles? Seninle konuşabilir miyim?
Partiden sonra seni alacağım.
New York'u seveceksin.
Hazır olurum.
Gelsene.
Simone ve Astrid'in arasında ne oldu biliyor musun??
Bir şey mi olmuş?
Astrid partiye gelmiyormuş.
Genç kızları bilirsin.
Dakikaları dakikalarına uymaz.
Her şeyi birlikte yaparlar, aralarından su sızmaz, bu ne şimdi?
Onunla konuştun mu?
Ara ara konuştum. Sana bir şey mi dedi?
Pek bir şey demedi.
Muhtemelen bir oğlanla ilgilidir. Genelde öyle olur.
Bahçeyi gördün mü?
Muazzam görünüyor.
Astrid?
Ben Miranda.
Aramanı beklemiyordum.
Bak, nasıl bir saçmalık dönüyor bilmiyorum ama önemli değil.
Sen ailemizin, Simone'un hayatının bir parçasısın
ve bu anı hep birlikte kutlayacağız, o kadar.
Birbirimize ufak yanlışlarımız olsa da aramızdaki sevgi
çok büyük. O yüzden bekleniyorsun.
Bir adam yüzünden kardeşliğinizi bozmayın.
Giyecek elbisen var mı?
Yok.
O zaman en sevdiğin mağazaya gidiyorsun
ve tüm dünyaya başardığını ilan eden bir elbise alıyorsun.
Bu sana mezuniyet hediyem. Araba göndereceğim.
Sorun olmadığına emin misin?
Sorun ne demek, bu partiye katılman şart.
Simone'a geldiğini söyleme.
Ona mezuniyetinde en iyi arkadaşını hediye etmek istiyorum.
Muhteşem birisin.
Bu arada, buna kalıcı bir ilişki gözüyle bakmıyorum.
Sadece eğlencesine.
Tamam, harika. Görüşürüz.
Çıkar onu, çok fazla.
-Söyleyene bak. -Baban söylüyor.
Siktir git.
Büyü artık. Hemen.
Çok varlıklı bir kızsın.
Hamiline hisselerim nerede?
Burada dakika durmam.
Ofisimdeki kasada.
Partiden sonra arabama atlar atlamaz şifreyi mesaj atarım.
Ya orada olmazsa?
O zaman sözümün eri değilim demektir.
Sen de annene söylersin, ortalığı toz duman götürür.
Ona söyleyecek misin? Hiç?
Hayır.
Acı verecek bir şeyden onu koruyacağım.
Çünkü geçen sefer öyle yapmamıştım.
Ne?
Onun da kendi hamiline hisseleri var.
Onun işi halledildi.
İsterse ayrılabilir ama kalıyor.
Sence neden öyle?
Merhaba?
Sen benimle taşak mı geçiyorsun?
Ne cüretle tekrar evime gelirsin?
Orospu karı!
Senin ne derdin var evladım?
-Sürtüğün teki o! -Seni böyle mi yetiştirdik?
-Arkadaşına el kaldırdın. -Söyle ona.
Ne yaptığını söyle!
Ne yapmış olursa olsun böyle bir tavrı hak etmiş olamaz.
Hemen özür dile Simone yoksa babanı çağırırım,
o benim kadar hoşgörülü olmaz.
-Anne... -Babanı çağırayım mı?
Söyle kızım, özür dile.
Özür dilemesine gerek yok. Benim dilemem lazım.
Saçmalama.
Yılbaşında St. Barts'ta oldu.
Soyunurken beni izlediğini biliyordum.
Peşimden suya geleceğini biliyordum.
İtalyan çocuk mu?
Charles.
Otel anahtarımı verince geleceğini biliyordum.
Yemekte ayağı bacaklarımın arasındaydı.
Eğlenceli olur sandım,
böyle ortaya çıkacağını düşünmedim. Özür dilerim Simone.
Siktir.
Bunlar kesinlikle hamiline hisseler.
Sizdeyse şirket sahibisiniz.
20 milyon değerinde olduğu söylendi.
Direktörlerimizden istediğiniz banka hesap ekstrelerine bakınca
Whitecloud Şirketi'nin eskiden 20 milyon değerinde olduğu görünüyor.
Eskiden mi?
Sizin de göreceğiniz gibi
geçen hafta itibarıyla değeri 37 dolardan az.
Ne?
Bu nasıl mümkün olabilir? Şirket benim.
Parayı kim aldı?
Seyşeller Whitecloud Şirketi
hamiline hisseleri sizde, orası doğru.
Ama Whitecloud bir tröstün kontrolünde.
Kıbrıs Jetstream Tröstü.
Bu ne demek?
Jetstream, Whitecloud'la birlikte bir sürü şirketi yönetiyor.
Peki ya bunlar?
Bu da Seyşeller Nimbus Holding.
Evet, bu da Jetstream Tröst kontolünde.
Bankaya göre Nimbus'un şu anki değeri 100 dolar.
Bunlar yakın tarihli işlemler.
Bu işten nasıl yakasını sıyırır?
Benim param nerede lan?
Babanızın mali etkinlikleri konusunda daha fazla bilgi için
sizi bankasına yönlendirmem gerekecek.
Bize bir şey söylemeniz gerek.
Aslında size hiçbir şey söylemek zorunda değilim.
Kanun hükmü böyle.
İyi günler.
Başınıza gelenler için çok üzgünüm.
Gerçekten.
Dünya, evrakların arkasına saklanan adamlardan ibaret.
Ağzına sıçayım onun.
Özür dilerim.
-Özür dilerim. -Önemli değil.
-Teşekkürler. -Önemli değil.
Ben toplarım.
Müşterilerimiz bizden her şeyden önce tek şey bekler.
Mahremiyet.
Mahremiyet ve gizlilik iki farklı şeydir.
Mahremiyet, çiş yaparken banyo kapısını kilitlemektir.
Gizlilik ise kapı kilitleme sebebinizin
insanların normalde banyoda yapmadığı bir şey yapmanız olmasıdır.
Bazen mahremiyet birkaç tek attıktan sonra
geceyi gizlilikle geçirmeye karar verebilir,
nereye gideceğini görmek için.
Ama başkaları camdan dikizlemeden nerede birlikte olabilirler?
Genellikle bir offshore şirkette.
Bu şekilde camdan bakan biri boş bir oda görür.
Pencere ve oda iki farklı yerde olabilir.
Pencere Britanya Virjin Adaları'nda,
oda da...
Çin. Ta Çin'e kadar gidiyor.
Mel, internette buldum. Bütün hikâye vardı.
Anne, bu konuya fazla taktın.
Politikacılar da yapıyor. Sadece suçlular değil.
Rüşvet, yolsuzluk, kara para aklama.
Milyonlarca dolar.
Tüm bunları bir şirketin arkasına saklamaya çalışıyorlar. Adı Russell...
Evet, Russell Gayrimenkul.
5. SIR: VOLİYİ VURMAK
CHONGQING, ÇİN
İşte size Ellen Martin'in üstümüze yıktığı başka bir hikâye.
Bay Maywood denen bu adam büyük bir hata yapmak üzere.
Aslında bu hikâyedeki herkes büyük hata yapıyor.
Ama burada sorun Russell Gayrimenkul değildi.
Sorun açgözlülüktü.
Tanrı açgözlülüğü yasakladı,
ama bu insanların yasağı çiğnemesini engellemedi.
Ama Ellen Martin, bu adamın bu otel odasının
kapısını çalmasından bizi sorumlu tutuyor.
Viskiyi buzsuz seviyordunuz değil mi?
Evet.
İşlerin sizin için de bizimki kadar iyi olduğunu sanıyorum.
Geçen yıl, Çin gezegendeki en büyük ihracatçı olarak
Almanya'yı geçti.
Ayrıca dünyanın en büyük otomobil pazarı oldunuz.
Şapka çıkartıyorum.
Biz her yıl daha çok mevzuata gömülüyoruz.
Siz daha çok paraya gömülüyorsunuz.
Kocam sizin dünya görüşünüzü çok beğeniyor.
Britanya'nın Çin'e uzun süre hükmetmesi sizin gibi insanlar sayesindeymiş.
İltifat kabul ediyorum.
Öyle etmelisiniz. Kocam çok zeki bir adamdır.
Bir gün muhtemelen Politbürodaki konumundan
Çin'in lideri olmaya yükselecek.
Şimdi aynı şeyi tekrarlama zamanı.
Virjin Adaları'ndaki Russell Gayrimenkul şerefine.
Yenisinin adını ne koyalım hayatım?
Parayı veriyorsunuz, adını koyabilirsiniz.
Xu Ming’le anlaşmamız basitti.
O burada, Chongqing’de bir plastik fabrikası istiyordu
ve ödeme yapmaya hazırdı.
Biz de Riviera'da bir ev istiyorduk.
Kocam Xu'ya fabrika konusunda yardım etti.
Siz de Fransa'da ev konusunda bize yardım ettiniz.
Bu düzenlemelerin zorluklarını bilirsiniz,
yani paravan şirketlerin.
Çok faydalılar.
Bizim konumumuzdaki insanlar için paranın birikmesi
ölümcül bir hastalık olabilir.
Dediğiniz gibi ben sadece aracıyım.
Evet, öyleyim.
Sizin yerinize sorunlarla ilgileniyorum.
Çin'de artık çok aracı var.
Bay Maywood, siz bundan daha fazlasısınız.
Girişiminiz ilham verici.
Komünist birine göre işi çok çabuk kavradınız.
Soruma cevap vermediniz.
Hangi soruymuş o?
Uygulamaya geçiyor muyuz?
Yoksa Xu'dan plastik fabrikası için aldığınız rüşvetten
tüm Çin haberdar olsun mu?
Seçeneğim yok galiba, değil mi?
Bizi suç işlemeye zorluyorsunuz.
Bu erdemlilik karşısında şaşırmamak elde değil.
Son Fransa tatilinde mi edindiniz?
Daha önce yaptığınızı tekrar yapmanızı istiyorum sadece.
200 milyon ABD doları.
Böyle bir fırsatı tepemem hayatım.
Xi Jinping, artık yolsuzluğa hoşgörü göstermeyeceğini net biçimde söyledi.
Emniyet Müdürü Wang Lijun'u tanıyor musunuz?
Mümkün olduğunca az polis tanımaya çalışıyorum.
Size bir hikâye anlatayım, böylece kaygılarımı daha iyi anlarsınız.
Hikâye sırasında konuğumuzun içkisi eksik olmasın.
Falun Gong denen
sözde ruhsal yöntemi belki duymuşsunuzdur.
Batıl inancı savunduğu ve toplumsal istikrarı tehdit ettiği için
devlet düşmanı olarak ilan edilmişti.
Emniyet Müdürü Wang, ülkeyi bu tehditlerden kurtarmaya karar verdi.
Kullandığı teknikler yüzünden ülkede çok korkulan biriydi.
Sadece ölen mahkûmlardan
organ alındığını söylüyordu.
Ama Falun Gong üyeleri gözden çıkarılabilirdi.
Ayrıca bir kalbin serbest piyasa değeri kan grubuna bağlı olarak
180.000 dolara çıkabiliyordu.
Genç birinin korneası belki 3.000 dolardı.
Çok yaşlı birinden değilse bir böbrek 60.000 dolar getirebiliyordu.
İNSAN ORGANI DİKKATLİ TAŞIYIN
Çok etkileyici bir hikâye. Paylaştığınız için sağ olun.
Belki biraz uzansanız iyi olur.
Ben iyiyim.
Peki uygulamaya geçiyor muyuz?
Evet, geçelim.
Bankaya Panama'daki Mossack Fonseca'ya ulaşma talimatı verip
yeni bir şirket kurdurayım.
-Virjin Adaları'nda. -Evet.
Bizi bir daha ifşa etmekle tehdit etmeyeceksiniz.
Güvenilir ortaklarımı niye ifşa edeyim?
Size ne getirteyim? Aspirin? Su?
Su iyi olur.
Madem ortağız, benim için bir şey yapar mısınız?
Tabii ki.
Başkalarının bana zarar vermeyeceğinden, beni ifşa etmeyeceğinden
emin olmam lazım yoksa hep böyle savunmasız kalırım.
Karından boşanman gerek.
Bana ve Bo Xilai'ye sadakatini kanıtlamak için bunu yapman gerek.
Bunu benim için yapar mısın?
Kafayı yemişsin sen.
-Karımdan mı boşanacağım? -Evet.
Hayır, boşanmayacağım.
Bana güvenmen gerek.
Teşekkürler.
Biraz daha lütfen.
Mahjong sevdiğini hatırlıyorum.
Dostane bir oyunla yeni anlaşmamızı kutlarız diye düşündüm.
Uyumana izin versek iyi olur.
Sonra oynarız.
Teşekkürler.
Daha ne kadar bekleyeceğiz?
Pekâlâ...
Niye gelmiştiniz?
Telefonda söylediğim gibi.
Maywood denen adam, oğlumuzu Londra'daki evinde rehin aldı.
Türlü offshore oyunlarıyla
bizi zor duruma düşürmek istiyor.
Yetkililere haber verdiniz mi?
Bo ve benim hakkımda dedikodu yayar.
Bundan hiç şüphem yok.
Bu, işleri bizim için daha kötü hâle sokar.
Ben de gerekeni yaptım.
Ne demek istiyorsunuz?
Kullandığı bardaklarda sıçan zehri kalıntısı bulacaksınız.
Siyanür kalbi durdurur.
Odadaki diğer şeyleri de görünce durumu hemen anlarsınız.
Yolsuzluğun hakkından gelince herkes rahat bir uyku çeker.
14 Kasım, konuştuğum kişi Gu Kailai.
Yolsuzluk istediği kadar yüksek seviyede olsun, onu ayıklamaya devam edeceğiz.
Doğru yoldan sapacak kadar zayıf olan kişilerin
hükûmette yeri yok.
Bu konuda Xi Jingping'le aynı fikirdeyim.
Hepimiz aynaya bakmalı
ve kendimizi en yüksek standartta tutmalıyız.
Çünkü halktan çalanı tarih affetmez.
Gitmemiz lazım.
Fransa'ya.
Gu Kailai, cinayetten tutuklusunuz.
Ne yaptımsa
ülkemin ve kocamın onurunu korumak için yaptım.
Bo Xilai, siz de rüşvet,
yolsuzluk ve görevinizi suistimal etmekten tutuklusunuz.
Ne oluyor? Yanlış insanı tutukluyorsunuz.
Bu bir hata.
Bu nasıl bizim hatamız oluyor?
Bo Xilai ve karısı Bayan Gu'ya
biz mi plastik fabrikası için rüşvet alın dedik?
Hayır.
Bay Manwood'a Güney Fransa'da bir malikâne alarak
o kara parayı aklamasını biz mi söyledik?
Hayır!
Ayrıca Bay Maywood'un Bo ve Bayan Gu'yu
daha çok rüşvet alıp yeni şirketler kurarak
kara para aklamaya zorlamasını söyleyen kesinlikle biz değiliz.
Peki tüm bu fikirler nereden çıkıyor?
Paraya dair çoğu fikrin çıktığı yerden.
Amerika Birleşik Devletleri.
19. yüzyılın sonlarında
Delaware eyaleti, New York ve New Jersey gibi
işletmeleri çekemediğini fark etmiş.
O yüzden Delaware şirket dostu vergi yasaları çıkararak
daha çok işletme çekmek istemiş.
Bu işe yaramış.
Delaware, Wilmington’daki North Orange Caddesi, No. 1209,
285.000 şirkete ev sahipliği yapıyor
ve bunların hiçbiri eyalet vergisi ödemiyor.
Bu filmin yönetmenin beş şirketi var.
Senaristinin bile bir tane var.
Delaware bunu yapabiliyorsa İsviçre, Lüksemburg,
Hong Kong ve Britanya Virjin Adaları niye yapmasın?
Bu yasal mı diye merak ediyorsunuzdur.
Evet. Adına vergiden kaçınma deniyor.
Bakın, vergi kaçırmak suç,
ama vergiden kaçınma bize bu işi kurdurdu.
Bu ikisi arasındaki ayrım, bize göre
cezaevi duvarı kadar ince.
Ellen'ın başına gelen korkunç şeyler...
Önce teknenin batması, sonra Vegas'taki daireyi kaybetmesi.
Evet.
Sağlığına büyük zarar verdi.
Kızı, iştahını kaybettiğini, uyumadığını söylüyor.
Hissettiği öfke onu içten içe yiyip bitiriyor.
Çünkü dünyaya karşı elinden bir şey gelmiyor.
Ona büyük acı veren yasaları değiştirebilecek politikacılara
kampanya bağışı yapacak parası yok.
O da bunun yerine buraya gelip dua ediyor.
Teşekkür ederim Tanrım, her şey için teşekkür ederim.
Bunu sormaktan nefret ediyorum ama yumuşak huylu olanlar
ne zaman yeryüzünü miras alacak?
Bunu görmeye ömrüm yetecek mi ya da torunlarımın ömrü?
Birincilerin sonuncu, sonuncuların birinci olma kısmı
ne zaman başlayacak?
Peki bizim gibi ortada olanlar ne olacak?
Gittikçe daha geriye düşüyoruz.
Annem hep derdi ki,
"Tepelerine yıldırım insin, ama bana dokunmasın."
Yıldırımdan hâlâ sen sorumlu değil misin? Tamam, biliyorum.
Biliyorum, "Affet onları Tanrım. ne yaptıklarını bilmiyorlar." demem lazım.
Ama bence bal gibi de biliyorlar, sadece umurlarında değil.
İçlerinden biri özür dileseydi,
bunu yürekten söyleseydi veya hapse girseydi.
Ya da ikisi birden olsaydı. O iyi olurdu.
İkisi de olsa nasıl olur?
NİSAN 2016
OFİS
SIZAN VERİLER WALL STREET'İ SARSTI OFFSHORE SIRLAR AÇIĞA ÇIKTI
Bunların çoğu yasal, zaten sorun da tam olarak bu.
Yasaları çiğniyor değiller, yasalar çok yetersiz tasarlanmış.
Bu yasalara göre yeterince avukatı ve muhasebecisi olan,
sıradan vatandaşın uymak zorunda olduğu
sorumluluklardan kaytarabiliyor.
Şimdi tüm dünyada bomba etkisi yaratan bankacılık skandalına dönüyoruz.
Panama Belgeleri denen sızıntının
tarihteki en büyük veri sızıntısı olduğu düşünülüyor.
Belgelerde adı geçen İzlanda Başbakanı istifa etti.
İngiliz Başbakanı Cameron'un
merhum babasının adı da belgelerde.
Pakistan'dan son dakika haberi. Bilgiler gelmeye devam ediyor.
Başbakan Nawaz Sharif istifa etti.
Peşinde miydiniz, önünüze mi düştü?
Bir gece geç vakit bir mesaj aldım,
kendine John Doe diyen birindendi.
Yüklü miktarda veri teklif etti.
Ben de kabul ettim, yani peşinde değildim.
Yani...
...bize gelişi kader gibiydi.
Şu an derinlemesine bir araştırma sürecindeyiz.
Ne yazık ki uzmanlar, e-posta sunucumuzun
bir güvenlik ihlaline maruz kaldığını doğruladı.
Dışarıdan danışmanlarla çalışarak
izinsiz kişilerin sistemimize ne ölçüde girdiğini
belirlemeye çalışıyoruz.
Müşterilerimize ne diyeceğiz?
"Bu olayın sizin için rahatsızlığa yol açmasından müteessiriz.
Bize güvenmeye devam ettiğiniz için teşekkür ederiz..."
-Evet. -Kim yapmış olabilir?
John Doe kim?
Gerçekten kim?
Nevada'da bir dava vardı.
Adaleti engellemekle suçlanıyorduk,
ama hiç kanıtlanamamıştı.
Hiç.
Belki de davacı verileri bizi cezalandırmak için çaldı.
Belki de başarımızı kıskanan başka bir hukuk firması.
İş dünyasının doğası budur.
Belki de bir bilgisayar korsanı. İtibarımızı karalamanın
ve geleceğimizi karartmanın yolunu bulmuş.
Yumuşak huylu olanların bir casusu. Mirası beklemekten hoşnut değil.
Dünya hakkında naif düşüncelere kendini kaptıran biri.
Yollardaki her çukur ve çöken köprüler,
kitapsız tüm okullar, açlık çeken tüm mideler için bizi suçlayan biri.
John Doe bizim hakkımızda ne demiş?
"Varlık yönetimi makinesinde bir dişliden çok daha fazlası.
Mossack Fonseca etkisini kullanarak..." Ne?
"...dünyanın her yerinde yasaları suçlular lehine yazmış ve çarpıtmıştır."
-Yasaları biz yazmadık! -Hayır.
-Biz sadece sözleşme yazdık. -Evet.
Burada suçlu olan John Doe değil mi? Mahremiyet hırsızı!
25 yıllık emeğimiz bir haber bülteniyle silinip gitti!
Wyoming, Cebelitarık ve Jersey'deki ofislerimizi kapatıyoruz.
Geriye baktığımda siber güvenliğe daha çok yatırım yapmalıydık diyorum.
Evet.
Britanya Virjin Adaları bize ceza kesmek istiyor.
440.000 dolar. Ceza olarak.
Aslında heykelimizi dikmeleri lazım.
Biz olmasak bir avuç kum üzerinde boktan bir palmiyeden başka şey değiller.
-Özür dilerim, böyle konuşmamalı... -Evet. Niue de öyle.
-Niue. -Niue.
-Biz olmasak Niue bir hiç. -Hiç.
-Niue'yi haritaya biz koyduk be! -Evet.
Telefonda biri "Odebrecht" diye bir şey hakkında
sorular soruyor.
Kim gönderdi sizi?
John Doe mu?
John Doe'nun polisi misiniz?
Buradayız, çünkü Başkan Varela,
Odebrecht hakkında bilginiz olduğunu düşünüyor.
Odebrecht mi?
Bir düzineden fazla ülkede dev sözleşmeler yapmak için
dünyanın her yerindeki yetkililere
üç milyar dolardan fazla rüşvet veren Brezilyalı bir inşaat şirketi.
Bunun benim bahçemle ne ilgisi var?
Firmanız, Odebrecht'in verdiği rüşvetleri aklamak için
onlarca paravan şirket kurmuş.
Nevada'da, Virjin Adaları'nda şirketler.
Biz o şirketleri aracılara sattık.
Paranın ne için kullanıldığını bilmiyorduk.
Niye size inanmıyorum acaba? Aslında biliyorum.
Europol'e göre, kurduğunuz şirketlerle ilişkisi olan
3.500 kişinin suçlu olduğundan şüpheleniliyor.
Çıkarın onu buradan.
Ne olmuş? Odebrecht hakkında bilgi mi istiyorsunuz?
-O yüzden geldik. -Dinleyin.
Çoğunuzun buraya gelmek için geçtiğiniz otoyolu Odebrecht yaptı.
Şirketlerinde rüşvetten sorumlu bir departman var.
-Bu benim hatam mı? -Hayır.
Üç milyar dolardan fazla parayı
-rüşvet verip... -Ramón, yeter.
...her yerde inşaat ihalesi almışlar.
Ayrıca Panama Başkanı Varela'nın da Odebrecht'ten
kampanya bağışı kabul ettiğine adım gibi eminim.
-Kanıtınız var mı? -Hayır, Ramón...
Yalan söylüyorsam yıldırım çarpsın.
-John Doe kim? -Tamam mı?
Başkan Varela Panama'yı savunmadı.
Biz uluslararası kamuoyunun önünde domaldık,
şimdi herkes arkamızda sıraya girdi.
-Yeter! -John Doe kim?
John Doe kim bilmiyorum! Sıçmışım John Doe'ya!
Bence Ramón o gün Başkanımız hakkında söylediği şeylerden bazılarını
söylememiş olmayı dilerdi.
İnsanın cezaevindeyken aklına böyle dilekler gelir.
Peder Gallego.
Belki de bir azizdi ve bu dünyada ona yer yoktu.
O yüzden onu cennete aldılar.
Ama Jürgen ve benim için yer bol.
215.000 sırrı saklayabileceğimiz bir oda.
Ne?
Muz takasına mı dönmek istiyorsunuz?
Evet.
MOSSACK VE FONSECA YAKLAŞIK ÜÇ AY CEZAEVİNDE KALDI
Peki biz kaybedensek
kazananlar kim?
Yumuşak huylular mı?
Kitaba ihtiyacı olan çocuklar mı?
Eve ihtiyacı olan yoksullar mı?
Hayır.
Amerika Birleşik Devletleri.
Dünyanın en büyük vergi cenneti.
Delaware.
Nevada.
Wyoming.
Orada, gereken titizlik ne kadar gösteriliyor?
Amerika'da yeni bir vergi yasası var.
Bunları engellemek için hiçbir şey yapmıyor.
John Doe oraya gidiyor mu acaba?
Hikâyeyi bizim açımızdan dinlediğiniz için teşekkür ederiz.
Artık Mossack Fonseca yok.
Ama bizim gibi çok firma var.
Evet. Hâlâ dünyanın her yerinde iş yapıyorlar.
John Doe buna ne diyecek bakalım?
Artık her kimse.
Hiçbir hükûmet vaya istihbarat örgütü için çalışmıyorum. Hiç çalışmadım.
Görüşlerim tamamen kendime aittir.
Belgeleri paylaşmak da kendi kararımdır.
Avrupa Komisyonuna, Britanya Parlamentosuna
ABD Kongresine ve tüm ülkelere, bu devasa
ve her yere sızan yolsuzluğa son verme çağrısı yapıyorum!
Bu sistemde, yani sistemimizde köleler ne kendi statülerinin
ne de efendilerinin statülerinin farkında.
Efendiler apayrı bir dünyadadır ve prangalar da
ulaşılamaz bir hukuk dili yığını arkasına gizlenmiştir.
Bu, hukuk mesleğinde devasa ve her yere sızan bir yozlaşma.
Toplumu haberdar eden kişi bir muhbir olduğunda
bu daha büyük bir soruna işaret eder.
Çünkü demokrasinin tüm denetim ve denge mekanizmalarının çöktüğünü
ve vahim...
...bir istikrarsızlığın...
...eli kulağında olduğunu gösterir.
Yani artık gerçek eylem zamanı.
Bu da soru sormakla başlar.
Seçilmiş yetkililer, toplumun tüm kesimlerinin tabi olduğu
vergilerden kaçınmak için güçlü saikleri olan elitlerden
para dilendiği sürece vergi kaçakçılığını önlemek
mümkün değildir.
Evet.
Bu siyasi uygulamalar dönüp dolaşıp aynı noktaya gelir
ve bununla uzlaşmak mümkün değil.
Amerika'nın...
...bozuk seçim kampanyası finans sistemi reformu için artık bekleyemeyiz.
2018'DE ABD'NİN EN BÜYÜK 60 ŞİRKETİ
79 MİLYAR DOLAR VERGİ ÖNCESİ GELİR İÇİN HİÇ VERGİ ÖDEMEDİ
JAKE BERNSTEIN'IN SECRECY WORLD KİTABINDAN UYARLANMIŞTIR
Alt yazı çevirmeni: Ece Eroğlu