WEBVTT

00:00.090 --> 00:00.923
Instruktor: W tej

00:00.923 --> 00:03.540
lekcji porozmawiamy o architekturach procesorów.

00:03.540 --> 00:06.030
CPU lub jednostka centralna, która zwykle nazywana

00:06.030 --> 00:08.550
jest po prostu procesorem, jest urządzeniem, które

00:08.550 --> 00:10.950
będzie mózgiem komputera i służy do wykonywania

00:10.950 --> 00:13.140
różnych kodów programów, które istnieją w oprogramowaniu

00:13.140 --> 00:15.810
lub oprogramowaniu układowym.

00:15.810 --> 00:18.570
Mówi to komputerowi dokładnie, jak ma wykonywać swoją pracę dla

00:18.570 --> 00:20.850
dowolnego typu funkcji, którą chcesz wykonać.

00:20.850 --> 00:23.940
Zasadniczo procesor wykonuje podstawowe operacje

00:23.940 --> 00:25.770
na każdej instrukcji.

00:25.770 --> 00:28.170
Procesor najpierw pobierze tę instrukcję, pobierze

00:28.170 --> 00:30.180
następną instrukcję w sekwencji z pamięci

00:30.180 --> 00:31.620
systemowej lub pamięci podręcznej

00:31.620 --> 00:33.810
wewnątrz procesora, która jest zasadniczo

00:33.810 --> 00:36.690
bardzo szybkim rodzajem pamięci.

00:36.690 --> 00:38.850
Następnie jednostka sterująca lub procesor

00:38.850 --> 00:41.280
będzie w stanie zdekodować każdą z tych instrukcji,

00:41.280 --> 00:42.660
a następnie wykonać ją lub przekazać

00:42.660 --> 00:44.700
do jednostki pomocniczej, która pomoże jej

00:44.700 --> 00:46.650
wykonać ten proces.

00:46.650 --> 00:48.570
Na przykład, w wielu procesorach istnieją takie

00:48.570 --> 00:50.850
elementy jak jednostka zmiennoprzecinkowa lub jednostka

00:50.850 --> 00:52.620
arytmetyczno-logiczna, które mogą być

00:52.620 --> 00:55.800
używane do wykonywania różnych instrukcji w zależności od typu kodu i typu

00:55.800 --> 00:57.900
uruchamianej instrukcji.

00:57.900 --> 00:59.520
Następnie, gdy procesor zakończy

00:59.520 --> 01:01.470
wykonywanie tej instrukcji, wyśle te informacje

01:01.470 --> 01:04.080
z powrotem do rejestru, pamięci podręcznej lub pamięci,

01:04.080 --> 01:06.450
aby można je było przechowywać i wykorzystywać później

01:06.450 --> 01:07.770
przez system podczas wykonywania

01:07.770 --> 01:09.120
programu lub prezentować swoje

01:09.120 --> 01:13.260
dane wyjściowe użytkownikowi, aby mógł podjąć działania.

01:13.260 --> 01:15.210
Jest to podstawowy sposób działania procesorów

01:15.210 --> 01:17.940
na płycie głównej i wewnątrz komputera.

01:17.940 --> 01:20.040
Teraz, gdy spojrzymy na sam procesor,

01:20.040 --> 01:21.960
ma on swoją własną architekturę.

01:21.960 --> 01:23.610
I podobnie jak płyta główna

01:23.610 --> 01:26.190
ma obudowę, która definiuje jej możliwości,

01:26.190 --> 01:28.320
architektura procesora zdefiniuje

01:28.320 --> 01:30.750
jego możliwości.

01:30.750 --> 01:32.400
Istnieją trzy główne architektury,

01:32.400 --> 01:33.480
które można napotkać

01:33.480 --> 01:35.340
w terenie jako technik.

01:35.340 --> 01:38.130
Pierwszy z nich znany jest jako X86.

01:38.130 --> 01:41.970
Obecnie X86 jest również czasami nazywany 32-bitowym zestawem

01:41.970 --> 01:45.510
instrukcji IA-32 lub architektury Intel.

01:45.510 --> 01:48.840
Wynika to z faktu, że X86 został pierwotnie opracowany przez firmę

01:48.840 --> 01:50.160
Intel dla niektórych z pierwszych

01:50.160 --> 01:53.280
komputerów PC w latach 70. i 80. ubiegłego wieku.

01:53.280 --> 01:55.380
Z biegiem czasu komputery przeszły

01:55.380 --> 01:58.620
od 8-bitowych, przez 16-bitowe, do 32-bitowych, a po drodze

01:58.620 --> 02:00.810
Intel stworzył kompatybilność wsteczną

02:00.810 --> 02:01.980
i wszystkie te systemy

02:01.980 --> 02:05.580
stały się znane jako generacja procesorów X86.

02:05.580 --> 02:07.230
A to dlatego, że pierwsze procesory

02:07.230 --> 02:08.790
używane w komputerach przez

02:08.790 --> 02:11.040
Intela nazywały się serią 8086.

02:11.040 --> 02:13.470
Kolejna seria to 286, potem 386,

02:13.470 --> 02:16.470
potem 486, potem 586 i w tym momencie

02:16.470 --> 02:17.303
zaczęto używać

02:17.303 --> 02:19.170
nazw marek, takich jak

02:19.170 --> 02:23.010
Celeron, Pentium i tym podobnych.

02:23.010 --> 02:24.810
Tak czy inaczej, wszystkie te

02:24.810 --> 02:27.810
urządzenia były pierwotnie wyposażone w procesory

02:27.810 --> 02:29.460
X86 i tak było aż do momentu

02:29.460 --> 02:32.160
przejścia na procesory 64-bitowe.

02:32.160 --> 02:34.770
Gdy przeszliśmy na procesory 64-bitowe,

02:34.770 --> 02:37.710
zaczęliśmy nazywać je procesorami X64

02:37.710 --> 02:39.930
lub architekturą X64.

02:39.930 --> 02:42.930
Za każdym razem, gdy widzisz X64 jako zestaw instrukcji,

02:42.930 --> 02:45.930
oznacza to, że rozszerzyliśmy zestaw instrukcji

02:45.930 --> 02:47.730
X86 lub 32-bitowych, aby móc obsługiwać

02:47.730 --> 02:50.520
operacje 64-bitowe.

02:50.520 --> 02:52.080
Jest to ważna rzecz do zrozumienia,

02:52.080 --> 02:54.870
ponieważ gdy mamy do czynienia z procesorami 32-bitowymi,

02:54.870 --> 02:57.060
które są procesorami X86, mogą one obsługiwać

02:57.060 --> 02:59.250
tylko maksymalną ilość pamięci RAM wynoszącą

02:59.250 --> 03:01.050
cztery gigabajty.

03:01.050 --> 03:02.370
Fizycznie nie mogą zaadresować

03:02.370 --> 03:04.140
niczego większego niż cztery gigabajty,

03:04.140 --> 03:07.050
ponieważ do adresowania dostępne są tylko 32 bity.

03:07.050 --> 03:09.360
A jeśli weźmiemy 2 do 32 potęgi, otrzymamy

03:09.360 --> 03:11.760
około 4 miliardów bitów, czyli około

03:11.760 --> 03:13.740
czterech gigabajtów.

03:13.740 --> 03:15.540
Widać więc, dlaczego ważne było dla nas

03:15.540 --> 03:17.610
wyjście poza procesor X86, ponieważ cztery

03:17.610 --> 03:19.230
gigabajty pamięci RAM to naprawdę

03:19.230 --> 03:21.510
niewiele w nowoczesnych systemach.

03:21.510 --> 03:22.470
W rzeczywistości byłoby

03:22.470 --> 03:24.720
to obecnie uważane za system o bardzo niskiej pamięci.

03:24.720 --> 03:27.630
Większość komputerów posiada 8, 16, 32 lub nawet

03:27.630 --> 03:29.820
64 gigabajty pamięci RAM jako główną

03:29.820 --> 03:31.380
pamięć systemową.

03:31.380 --> 03:33.120
Aby móc zająć się tym wszystkim,

03:33.120 --> 03:35.610
trzeba przejść na 64-bitowy zestaw instrukcji

03:35.610 --> 03:38.130
przy użyciu procesora X64.

03:38.130 --> 03:40.050
Często słyszy się, że jest to określane

03:40.050 --> 03:44.340
na podstawie nazwy marki, AMD64 lub Intel 64, w zależności od tego, który model

03:44.340 --> 03:46.050
jest produkowany przez danego

03:46.050 --> 03:47.430
producenta.

03:47.430 --> 03:50.610
Oba są jednak uważane za architektury oparte na X64 dla

03:50.610 --> 03:52.560
tego konkretnego procesora.

03:52.560 --> 03:54.000
Kolejną ważną rzeczą, o której

03:54.000 --> 03:56.670
należy pamiętać, jeśli chodzi o systemy 64-bitowe

03:56.670 --> 03:58.500
i 32-bitowe, jest fakt, że systemy

03:58.500 --> 04:00.840
32-bitowe mogą uruchamiać tylko programy

04:00.840 --> 04:04.710
32-bitowe, ale procesory 64-bitowe mogą uruchamiać programy 64-bitowe

04:04.710 --> 04:06.330
i 32-bitowe, ponieważ są w pełni

04:06.330 --> 04:08.760
kompatybilne wstecz.

04:08.760 --> 04:09.660
Z tego powodu większość

04:09.660 --> 04:11.670
systemów, z którymi można się obecnie zetknąć,

04:11.670 --> 04:14.310
będzie oparta na procesorach X64, ponieważ są one szeroko

04:14.310 --> 04:17.190
stosowane na rynku komputerów PC i są szeroko obsługiwane

04:17.190 --> 04:20.610
przez system Windows i wszystkie jego warianty.

04:20.610 --> 04:23.010
Trzecim typem procesora, na który można

04:23.010 --> 04:25.800
się natknąć, jest tak zwany procesor ARM.

04:25.800 --> 04:28.560
ARM oznacza zaawansowane maszyny RISC, a RISC

04:28.560 --> 04:30.480
to właściwie akronim, który zapisuje

04:30.480 --> 04:32.340
się jako R-I-S-C, czyli komputer

04:32.340 --> 04:35.190
ze zredukowanym zestawem instrukcji.

04:35.190 --> 04:36.990
ARM przez długi czas był używany w urządzeniach

04:36.990 --> 04:38.220
o niskim poborze mocy, takich

04:38.220 --> 04:41.010
jak tablety, telefony komórkowe i tym podobne.

04:41.010 --> 04:43.020
Ale na początku lat 2020-tych Apple

04:43.020 --> 04:45.450
zdecydowało się wypuścić nową serię procesorów

04:45.450 --> 04:47.310
do swoich komputerów stacjonarnych

04:47.310 --> 04:51.030
i laptopów, które również wykorzystywały układy ARM i są one

04:51.030 --> 04:53.100
znane jako seria M1, M1 Pro, M1 Max,

04:53.100 --> 04:54.540
a teraz nowsze wychodzą

04:54.540 --> 04:57.060
z serią M2 i nie tylko.

04:57.060 --> 04:58.350
Wszystkie te elementy są

04:58.350 --> 05:00.180
teraz przenoszone do zestawu instrukcji

05:00.180 --> 05:02.940
ARM, ponieważ ARM pozwala na robienie bardzo specjalnych

05:02.940 --> 05:07.140
rzeczy, których nie można zrobić w procesorze opartym na X86 lub X64.

05:07.140 --> 05:08.310
Najważniejszym z nich

05:08.310 --> 05:10.470
jest wydłużona żywotność baterii.

05:10.470 --> 05:12.540
ARM w rzeczywistości wytwarza znacznie

05:12.540 --> 05:14.730
mniej ciepła, aby być w stanie wykonać wszystkie

05:14.730 --> 05:18.120
te same obliczenia, co procesor oparty na X64 lub X86, a to faktycznie

05:18.120 --> 05:20.130
oszczędza dużo energii baterii i dużo

05:20.130 --> 05:21.690
chłodzenia.

05:21.690 --> 05:24.660
Jest więc bardzo popularny w konfiguracjach z układami scalonymi,

05:24.660 --> 05:26.910
takich jak inteligentne telewizory, inteligentne

05:26.910 --> 05:29.670
głośniki i inne urządzenia, a także nowsze laptopy.

05:29.670 --> 05:30.990
Tak więc, gdy używasz czegoś,

05:30.990 --> 05:32.580
co nie jest oparte na systemie Windows,

05:32.580 --> 05:34.710
takiego jak urządzenie Apple, Chromebook,

05:34.710 --> 05:36.840
a nawet telefon lub tablet z Androidem, mają

05:36.840 --> 05:39.120
one tendencję do używania procesorów opartych

05:39.120 --> 05:41.820
na architekturze ARM zamiast X64 lub X86 ze względu na

05:41.820 --> 05:43.410
dłuższą żywotność baterii i niższe

05:43.410 --> 05:45.360
zużycie energii, które wytwarza mniej

05:45.360 --> 05:48.030
ciepła wewnątrz urządzenia.

05:48.030 --> 05:51.060
Teraz, gdy spojrzymy na procesor oparty na architekturze RISC lub

05:51.060 --> 05:54.480
ARM w porównaniu z procesorem opartym na architekturze X64 lub X86, mamy

05:54.480 --> 05:56.760
do czynienia ze zredukowanym zestawem instrukcji

05:56.760 --> 05:59.520
zamiast z pełnym złożonym zestawem instrukcji.

05:59.520 --> 06:01.950
Może się wydawać, że zmniejsza to możliwości,

06:01.950 --> 06:03.060
ale tak nie jest.

06:03.060 --> 06:05.040
W przypadku korzystania z systemu opartego

06:05.040 --> 06:08.040
na RISC, te systemy RISC wykorzystują mniejszą liczbę instrukcji,

06:08.040 --> 06:09.930
aby móc wykonać to samo zadanie, ale polegają

06:09.930 --> 06:12.480
bardziej na kodzie, aby móc to zrobić.

06:12.480 --> 06:15.270
Pozwala to każdemu fragmentowi kodu wewnątrz tego RISC

06:15.270 --> 06:17.730
wykonać więcej rzeczy przy mniejszej ilości kodu,

06:17.730 --> 06:19.860
co powoduje mniejsze zużycie energii i dłuższą

06:19.860 --> 06:21.810
żywotność baterii.

06:21.810 --> 06:23.700
Wraz z dalszym rozwojem komputerów, procesory

06:23.700 --> 06:26.160
oparte na architekturze RISC i ARM staną się coraz bardziej

06:26.160 --> 06:27.780
popularne w szerokiej gamie systemów,

06:27.780 --> 06:29.130
w tym w komputerach stacjonarnych

06:29.130 --> 06:30.900
i laptopach.

06:30.900 --> 06:32.490
I to już zaczyna trafiać do środowiska

06:32.490 --> 06:33.840
Windows, ponieważ teraz zaczynają

06:33.840 --> 06:36.360
oferować wersje Windows 11, które będą obsługiwać

06:36.360 --> 06:39.330
procesor oparty na architekturze ARM.

06:39.330 --> 06:42.150
Gdy wyjdzie z wersji beta i wejdzie do ogólnej produkcji, zobaczymy większą

06:42.150 --> 06:44.490
liczbę komputerów stacjonarnych i laptopów korzystających

06:44.490 --> 06:47.523
z ARM, wykraczającą poza używanie ich tylko w systemach Apple.
