Eğitmen: Bu derste, veri
yedekliliğinizi sağlamak için RAID'lerin
kullanımını tartışacağız.
RAID, birden fazla fiziksel sabit diski işletim sistemi
içindeki tek bir mantıksal
sabit disk sürücüsünde birleştirmenize
olanak tanıyan Yedekli Bağımsız Disk
Dizisidir.
Piyasada pek çok farklı RAID türü vardır, ancak
sınav için bunlardan sadece
birkaçından bahsedildiğini göreceksiniz.
RAID 0, RAID 1, RAID 5, bazen RAID 6 ve RAID
10 gibi şeyler göreceksiniz.
Diğer RAID'leri göz ardı edebilirsiniz,
ancak bunlar özellikle sınav hedefleri
kapsamında yer alanlardır ve
çoktan seçmeli testlerinizin yanı sıra
simülasyonlarınızda da karşınıza çıkacaklardır.
İlk olarak, bir RAID 0'ımız var.
Şimdi, bir RAID 0, burada
şeritleme adı verilen bir anahtar kelimemiz var.
RAID 0'ı her duyduğunuzda "şeritleme" kelimesini hatırlamanızı istiyorum.
RAID 0 ile birlikte çalışan iki diskimiz vardır ve her
biri verilerin yarısını tutar.
Burada ekranda görebileceğiniz gibi,
A1 dosyasının bir kısmı ve A2 dosyasının bir kısmı sürücülerin
her birine yerleştirilir.
Diyelim ki işletim sistemimde bir RAID 0 var,
onu kurdum ve yapılandırdım.
İşletim sistemi ne görüyor?
Disk 1 ve Disk 0'ı görüyorlar mı?
Hayır. Sadece bir RAID görüyorlar.
Bunu D sürücüsü ya da M sürücüsü ya da
hangi harfi verdiysem
o olarak görüyorlar.
Windows makinem bunu örneğin D sürücüsü
olarak görürse, tüm video düzenleme
dosyalarımı burada saklıyor olabilirim.
Şimdi, bunu yaparken
ve bu videoyu bu D sürücüsüne kopyalarken, gerçekte
ne oluyor?
İlk parçayı Disk 0'a, ikinci parçayı
Disk 1'e, üçüncü parçayı
Disk 0'a ve dördüncü parçayı Disk
1'e koyar ve bunu yapmaya devam
eder, burada çift
parçalar ve tek parçalar
iki farklı diske bölünür.
Buna şeritleme deniyor, çünkü
bunların her birine bir parça koyuyorum.
Ve ona bakarsanız, bir tarafta çiftler diğer tarafta
tekler olmak üzere
bu iki RAID'in etrafında dönerken bir
tür şeker şeridine, nane çubuğuna benziyor.
Şimdi, RAID 0 ile uğraşırken, bu
hız için harikadır, gerçekten hızlıdır.
Ama bu size sıfır yedeklilik sağlar.
Bu iki diskten biri arızalanırsa, dosyanın yarısını kaybederim ve dosyanın yarısını
kaybedersem, tahmin edin ne olur?
Bilgisayar dosyayı hiç okuyamıyor ve
bu yüzden gerçekten de tüm dosyayı kaybetmiş gibi oluyorum.
Şimdi, bir şerit disk ya da RAID 0 dizisi
kullanmanın iyi yanı, hız artışı
elde etmemdir, değil mi?
Yüksek hızda oyun oynama ya da yüksek hızda
video düzenleme gibi işler yapıyorsam,
bu iyi bir kurulum çünkü
aslında iki diske bir diskten çok daha hızlı
erişebiliyorum, çünkü her biri bana
aynı anda bilginin yarısını verebiliyor.
RAID 0 kullanmanın bir diğer iyi yanı
da disklerde yer kaybı olmamasıdır.
Şimdi, bununla ne demek istiyorum?
Demoda göreceğiniz gibi, 800
megabaytlık sabit diskler kullanacağım ve bu 800 megabaytlık
sabit disklerin her biri bu bilgisayara
takılacak ve bunları RAID'lerimizin
bir parçası olarak kullanacağız.
Eğer iki adet 800 megabaytlık sabit disk alır ve
bunları RAID 0 olarak birbirine bağlarsam,
aslında 1 elde edeceğim. 5 gigabayt veya işletim
sisteminin kullanması için tekil sürücü olarak
yaklaşık 1.600 megabayt alan.
Yani, iki küçük sürücüyü alıp bir araya getirebilirim
ve RAID 0 kullanırsam tek bir büyük sürücü gibi görünürler.
Şimdi, burada bahsetmek istediğimiz bir sonraki RAID 1'dir.
RAID 1'i her duyduğunuzda
iki kelimeyi düşünmenizi istiyorum:
"ayna" ve "yedeklilik". Bir RAID 1'e sahip olduğunuzda,
yansıtılmış bir disk dizisine sahip olursunuz.
Bunun anlamı, burada görebileceğiniz
gibi, Disk 0'a konulan her bir şeyin Disk 1'e de konulmasıdır.
Örneğin, A adlı
bir dosyayı alır ve dört
parçaya bölersem, hem Disk
0 hem de Disk 1'de A dosyasının
tüm bu parçaları bulunacaktır.
Burada görebileceğiniz gibi, 1,
2, 3 ve 4 Disk 0'da,
1, 2, 3 ve 4 Disk 1'dedir.
Yani Disk 1'deki her şeyi silersem, tahmin edin ne olur?
Hala Disk 0'dan erişebiliyorum ve
burada yansıtılmış
disk dizisi derken bahsettiğim
şey, her iki diskin de birebir aynı kopyaya sahip olması.
Şimdi, bu bize büyük bir yedeklilik sağlıyor, aslında tam
bir yedeklilik, çünkü
tüm bir disk gidebilir ve ben hala
sorunsuz bir şekilde çalışabilirim.
Ancak bir dezavantajı var, o da
bu disklerden birinde yer kaybı olması, çünkü bu iki 800
megabaytlık diski alırsam, artık 1 megabaytlık
diske sahip olamayacağım. 5 gigabayt veya 1.600 megabayt,
ben 800 megabayt alıyorum.
Neden?
Çünkü her bir veri parçasının bir ayna kopyasına sahibim ve
bu yüzden iki tam kopya oluşturmam gerekiyor ve istediğinizi
elde etmek için iki kat daha fazla alan gerekiyor.
Yani toplam depolama alanınızın yarısını
sadece yedekleme için kullanıyorsunuz ve
bu da depolama maliyetleri için RAID 0 gibi bir şey kullandığınızdan
çok daha fazla ödeme yaptığınız anlamına geliyor.
Öyleyse, her iki dünyanın da en iyisini elde etmek için kullanabileceğimiz
bir seçeneğe göz atalım.
İşte burada RAID 5 devreye giriyor.
RAID 5 size eşlik yoluyla yedeklilik sağlayacaktır.
RAID 5'i duyduğunuzda aklınıza
"yedeklilik", "eşlik" gibi kavramların gelmesini istiyorum. Bunun anlamı, her şeyin tam
bir kopyasına
sahip olamayacağımdır.
RAID 1'i kullandığımda, tam
bir aynaya sahiptim ve bu nedenle her iki sürücüdeki tüm alanı
kullandım, ancak RAID 5 ile üç disk kullanacağım.
Üç veya daha fazla disk kullanabilirsiniz,
ancak RAID 5 için en az üç disk kullanmanız gerekir.
Ekranda üç tane diskim var, Disk
0, Disk 1 ve Disk 2 ve buraya yerleştirilmiş
dört farklı dosyam var, tüm bu dosyalara
yerleştirilmiş A, B, C ve D parçaları
var.
B, C ve D'nin Bp veya Cp veya Dp denen bir şeye sahip
olduğuna dikkat edin ve bu parite
anlamına gelir.
Yani elimde B adında bir dosya var ve ben
bunun yarısını alıp Disk 0'a koyuyorum, yarısını
alıp Disk 1'e koyuyorum.
Sonra bir hesaplama yapıyorum
ve bu hesaplamanın sonuçlarını Disk 2'ye koyuyorum.
Böylece, disklerden birini kaybedersem,
elimdeki parçayı ve iki parçanın paritesini kullanarak, pariteyi yeniden
hesaplayabilir ve bu dosyayı
oluşturabilirim.
Kulağa biraz karmaşık
geldiğini biliyorum ama
şöyle düşünün, size iki sayı verirsem
ve cevabı da söylersem, iki artı üç eşittir beş.
Şimdi, bu üç sayıdan herhangi birini çıkarıp
size diğer ikisini versem, yine
de diğerinin ne olduğunu bulabilir misiniz?
Tabii ki.
Size iki ve üç verirsem,
iki artı üçün beş ettiğini anlayabilirsiniz.
Eğer size iki artı ne eşittir beş dersem, beş
eksi iki üç eder, yani cevap üçtür
diyebilirsiniz.
Ya da size boş artı üçü beş olarak verirsem, beş eksi üçün iki
olduğunu söyleyebilirsiniz.
Ve böylece burada ne olduğunu görebilirsiniz,
sonucu hesaplayabiliriz.
RAID 5'in içinde yaptığımız şey budur ve
bu bize eşlik yoluyla yedeklilik sağlar.
Ve bunun iyi yanı, bir sürü
sürücü daha eklesem bile, diyelim ki burada
beş disk sürücüm var ve bunlardan yalnızca biri
eşlik için kullanılıyor, bu, alanımın beşte
birini bu eşlik biti için kaybedersem, tam bir yansıtmada kullanacağımdan çok daha azını
kullandığım anlamına gelir.
Ekrandaki durumda, üç sürücüm var ve bunların
üçte biri parite için kullanılıyor.
RAID 1'de kaybettiğim %50'lik disk
alanı yerine üçte birini eşlik için kullandığımda,
disk alanımın %33'ünü kaybediyorum demektir ve bu nedenle RAID 5 aslında
göreceğiniz en yaygın RAID'lerden biridir, çoğu sunucu
ortamında yoğun olarak
kullanılır ve çoğu küçük işletme tarafından yoğun
olarak kullanılır, bu nedenle bu konuda gerçekten
rahat olmanız gerekir.
Pekala, RAID 6 hakkında konuşalım.
Peki, RAID 6 nedir?
RAID 5'ten bir tık daha iyi.
RAID 6'yı her duyduğunuzda
aklınıza beş artı bir gelsin.
RAID 5 için doğru olan her şey RAID 6
için de doğrudur, ancak çift pariteye
sahip olacağız ve bu yüzden artık
üç yerine dört diske ihtiyacım var.
Bunu neden yapıyorum?
RAID 5'te yalnızca bir diski
kaybedebilir ve çalışmaya devam edebilirim.
RAID 6'da, aslında iki diski kaybedebilir ve çalışmaya devam edebilirim.
Yani eğer 5 ya da 10 disk sürücüm varsa, bunlardan
ikisini eşlik için kullanmak
bana tek bir eşlik ile tek bir yedekli RAID 5'e sahip
olduğumdan çok daha iyi bir yedeklilik
değeri sağlar.
Ve bu gerçekten 5 ile 6 arasındaki tek fark.
RAID 5 ile tek pariteye sahip olursunuz, RAID
6 ile ise ekranda görebileceğiniz gibi
çift pariteye sahip olursunuz.
Şimdi, hakkında konuşmak istediğimiz bir sonraki şey RAID 10.
RAID 10 aslında RAID'lerin RAID'idir ve bununla demek
istediğim aslında iki
RAID 1'im var ve bunlar bir RAID 0 yapılandırmasının
içine yerleştirilmiş.
RAID 0'a geri dönersek,
bunun tamamen hız ve şeritleme ile ilgili olduğunu hatırlarız
ve bu nedenle, dosya geldiğinde,
yarısını sol tarafa, yarısını da sağ tarafa şeritleyeceğim.
Ancak bu sol ve sağ tarafların her biri aslında
bir aynaya sahip bir RAID dizisi olduğundan,
sol taraftaki tüm tekli şeyler ve sağ taraftaki
tüm çiftli şeyler var ve iki tam kopyam
var.
Yani bu dört diski kaplayacak, ancak
yine de içinde RAID 1 yapılandırmasını kullanıyorum.
Değil mi?
Böylece disk alanımın yarısını
kaybedeceğim, çünkü RAID 0'ın tamamen yedekli iki aynasına sahibim.
Bu, yedeklilik açısından gerçekten iyidir ve size
iyi bir hız sağlar, çünkü şeritleme
yapıyorsunuz, bu nedenle RAID 1'in
ve RAID 0'ın avantajlarını elde
ediyorsunuz, ancak bunu yapmak için
dört disk kullanmanız gerekiyor ve bu nedenle düşünmeniz gereken
şeylerden biri, bunu bir RAID 6 ile
mi yoksa bir RAID 10 ile mi yapmayı tercih ederim?
Ve bu seçimleri duruma göre yaparsınız.
Sınav için, gerçekten derinlemesine koşullara dayanarak
hangisinin en iyi RAID olduğuna dair
seçimler yapmanızı istemeyeceklerdir.
Genel olarak, "Hız
arıyorum, hangi RAID en iyisidir? Cevap mı?
RAID 0.
"Fazlalık arıyorum, hangisi en iyisi? Teknik olarak yedeklilik için
RAID 1 en iyisi olurdu,
değil mi?
Ya da RAID 10, eğer böyle bir seçenek varsa.
"Eşlik kullanarak
yedeklilik arıyorum" gibi bir şey isterlerse,
bu durumda RAID 5 gibi
bir şeye bakmanız gerekir.
Ve genellikle bu soruların yanıtları
RAID 0, RAID 1 ya da RAID 5 olacaktır.
Dolayısıyla, RAID'leri düşündüğümüzde,
arızaya dayanıklı, hataya toleranslı ve felakete toleranslı
olarak kategorize
edilebilirler.
Bunlar RAID'ler için üç kategorimizdir.
Şimdi, arızaya dayanıklı bir RAID'iniz
varsa, bu RAID 1 ya da RAID 5 gibi bir şey olacaktır, çünkü
içinde tek bir disk arızalandığında dizinin
veri kaybına karşı
koruma sağlayacaktır.
Şimdi, hata toleranslı disk sistemlerinden
bahsettiğinizde, bu RAID 1 ya da RAID 5, hatta RAID
6 gibi bir şey olacaktır, çünkü
tek bir bileşen arızalansa bile, bu sürücülerden
biri, hatta içindeki kartlardan biri, o zaman RAID düzgün
bir şekilde çalışmaya devam edebilir.
Şimdi, son kategorimiz felaket toleranslı olarak bilinir ve bu nedenle
bir RAID'i felaket toleranslı olarak adlandırırsak,
bu RAID'in verilere her zaman tam erişime sahip iki bağımsız
bölgeye sahip olduğu anlamına gelir.
RAID 10, felaket toleranslı RAID için iyi bir örnektir.
Bunu yaparak, dizinin yarısını kaybedebilirim ve bu RAID
1'lerden biri hala çalışmaya devam edecektir ve bu da sistemin
hala çalışmaya devam edeceği anlamına gelir ve felakete
dayanıklı hale getirecektir, çünkü
bu verilerin tam bir kopyası her zaman
kullanıma hazırdır.
Şimdi, RAID'ler, verilerinizin çevrimiçi
ve her zaman kullanılabilir
olmasını sağlamaya çalışırken kullanmak
için harika bir şeydir ve yüksek kullanılabilirlikli
bir sistem tasarlarken bize yardımcı
olur.