Eğitmen: Bu derste
çıkarılabilir depolama hakkında konuşacağız,
şimdi çıkarılabilir depolama
aslında kasayı açmak ve içeriden çıkarmak zorunda
kalmadan bilgisayardan bilgisayara
taşınabilen her türlü depolama
aygıtını ifade eder.
Bu aynı zamanda medyayı sürücünün içinden çıkarabileceğiniz
her türlü depolama medyasını da içerebilir, örneğin bir teyp
sürücünüz varsa ve yedeklemelerinizi
yaptıktan sonra bu teybi çıkarırsanız.
Bu derste, kullandıkları farklı
sürücü kapakları, flash sürücüler, hafıza kartları, teyp
sürücüleri, disket sürücüleri ve bunun gibi
şeyler de dahil olmak üzere çıkarılabilir yığın depolama
aygıtları hakkında konuşacağız.
İlk olarak, çalışırken değiştirilebilirlik hakkında konuşmamız gerekiyor.
Şimdi çalışırken değiştirilebilir,
özellikle de bu çıkarılabilir depolama aygıtları söz
konusu olduğunda anlaşılması gerçekten önemli olan bir terimdir.
Örneğin, dizüstü
veya masaüstü bilgisayarınızda harici
bir sabit sürücü kullandıysanız
ve USB kullanarak taktıysanız ve bağladıktan
sonra sistem sürücüyü otomatik olarak tanıdıysa,
bunun nedeni orada çalışırken
değiştirilebilir bir bağlantı olmasıdır.
Çalışırken değiştirilebilir sürücü arayüzleri arasında USB, Thunderbolt
ve eSATA gibi şeyler bulunur.
Bunların üçü de bu çalışırken değiştirilebilir özelliği destekleyebilir.
Şimdi bu, bir sürücüyü her bağladığınızda işletim sisteminizin
sürücüyü otomatik olarak
tanıyacağı anlamına gelir.
Ancak buna ek olarak, bu donanımı çıkarıp ardından verilerinizi
kaybetmeden fişini çekerek sürücüyü güvenli bir şekilde
çıkarabilirsiniz.
Geleneksel bir sabit disk ile bunu yapamazsınız.
Önce bilgisayarı kapatıp ardından
güvenli bir şekilde çıkarmadan SATA'nızı
ya da kasanızın içindeki konnektörünüzün fişini
çekemezsiniz.
Bu nedenle, özellikle çıkarılabilir depolama sürücülerinden
bahsederken çalışırken değiştirilebilirlik gerçekten önemlidir,
çünkü bize eski günlerde yapmak zorunda
olduğumuz gibi tüm bilgisayarı kapatmak zorunda kalmadan
sistemimize ek depolama alanı ekleme yeteneği
verir.
Şimdi, SATA söz konusu olduğunda,
çalışırken değiştirmeyi
desteklediğini anlamak gerçekten önemlidir,
ancak yalnızca bios veya UEFI'nizin içinde AHCI'yi etkinleştirirseniz.
AHCI'dan bahsederken, gelişmiş ana
bilgisayar denetleyici arayüzünden bahsediyorum ve bu,
Intel tarafından geliştirilen
ve SATA cihazlarıyla bu çalışırken
değiştirilebilir özelliğe sahip olmanızı sağlayan
teknik bir standarttır.
Birçok sistemde AHCI varsayılan olarak etkin değildir ve bu nedenle
siz gidip bios veya UEFI içinde bu özelliği etkinleştirene
kadar SATA genellikle çalışırken
değiştirilebilir değildir.
Bunun nedeni SATA'nın ilk geliştirildiğinde PATA'nın
yerini alması için geliştirilmiş olması
ve dahili bir konektör olarak tasarlanmış olmasıdır,
ancak zaman içinde SATA'ya eSATA adı verilen bir uzantı
yapılmıştır.
Ve eSATA basitçe harici SATA anlamına gelir.
Aynı kablo ve konektörü kullanıyor, ancak kasanızın
dışında eSATA olarak bilinen
harici bir SATA bağlantı noktası sağlayan bir
başlık var.
Böylece eSATA kullanarak bir sabit disk takabilir
ve AHCI'yi etkinleştirdiğinizde bu çalışırken
takas özelliğini kullanabilirsiniz, bu nedenle AHCI çoğu modern sistem
için ek bir özellik olarak eklenmiştir.
Şimdi, neden eSATA kullanmak isteyesiniz ki?
Oldukça yüksek bir hıza sahip, USB 3 ile
karşılaştırılabilir. 0.
USB 3 kullanıyorsanız. 0 sürümünü kullanıyorsanız
eSATA ile saniyede yaklaşık beş gigabit, sürüm ikiyi kullanıyorsanız
saniyede üç gigabit ve sürüm
üçü kullanıyorsanız saniyede altı gigabite kadar hız elde
edebilirsiniz.
Dolayısıyla bu, uzun bir süre boyunca çok yüksek
hızlarda çıkarılabilir depolama sağlamanın harika bir yoluydu.
Ancak USB'nin en yeni sürümleriyle saniyede
10, 20 ve hatta 40 gigabite varan hızlara
ulaşabiliyoruz ve bu da eSATA'nın eskisi
kadar popüler olmamasına neden oluyor.
Daha önce taşınabilir sabit disk ya da harici
sabit disk kullandıysanız,
bunun içinde ne olduğunu merak ediyor olabilirsiniz.
Onu özel yapan nedir?
Bilgisayarınızın içindeki normal sabit
diskten farkı nedir?
Cevap şu ki, aslında o kadar da farklı değil.
Bunun yerine, dahili bir sabit disk alırlar
ve onu çelik, metal veya plastikten yapılmış bir
sürücü muhafazası olarak bilinen şeyin içine koyarlar.
Bu sürücü muhafazaları, 7.200
RPM, 3 gibi her türlü dahili sabit sürücüyü almanıza
olanak tanır. 5 inç, sekiz terabaytlık sabit
disk ve muhafazanın içine yerleştirin.
Muhafaza üzerinde,
arka tarafta bir konektör olacaktır,
genellikle bu SATA 3 olacaktır ve hem veri hem
de güç konektörlerine sahip olacaktır.
Kasanın dışında ise bilgisayarınızı
bağlamak için kullanacağınız
eSATA ya da daha yaygın olarak
USB veya Thunderbolt gibi konektörler yer alır.
Bu sürücü muhafazasını kullanarak, sabit
sürücünün arkasından gelen
SATA bağlantısındaki verileri
dizüstü bilgisayarlarda, masaüstü
bilgisayarlarda ve USB gibi diğer cihazlarda daha yaygın
olarak kullanılan bir şeye dönüştürebiliyoruz.
Mağazaya gidip tüm harici
sabit disklere bakarsanız, çok sayıda
farklı şekil ve boyutta olduklarını görürsünüz.
Bir sürücü muhafazası içinde üç
buçuk inç form faktörünü kullanan gerçekten büyük olanlar
varken, 2 inç form faktörünü kullanan diğerleri
de vardır. 5 inç form faktörlü
sürücü bu taşınabilir sürücü muhafazalarının içinde.
Buna ek olarak, bugünlerde
bu çıkarılabilir muhafazaların içindeki SSD'lere
dayanan daha da küçük olanları da üretiyorlar.
Örneğin, ben şahsen USBC bağlantısı kullanarak sistemime bağlanan
ve harici bir sürücü muhafazasının içine yerleştirilen
bir terabayt taşınabilir SSD'ye sahibim, SSD'yi
içeren bu devre kartını tüm gün yanımda
taşımak yerine, onu tutan ve
bir sürücü muhafazası olan bu güzel
kasaya sahibim.
Şimdi de normalde USB sürücü veya başparmak
sürücü olarak adlandırıldığını duyduğunuz flash sürücülerden
bahsedelim.
Şimdi, insanların bunlara USB bellek demesinin
nedeni, bunları genellikle bir USB bağlantısıyla
görecek olmanızdır, ancak her zaman böyle olmak zorunda değildir.
Thunderbolt, lightning konektörleri
veya diğer veri konektörlerini kullananları da
gördüm, ancak
en yaygın olanı bu başparmak sürücülerden birinin ucundaki
standart USB tip A konektörüdür.
Bu başparmak sürücülerden birini
kullandığınızda, aslında USB konektörü olan plastik bir
kasadan ibarettir ve bu kasanın
içinde, esasen modern sürücülerde kullandığımız
SSD'lere benzeyen bu devreleri veya
çipleri bulacaksınız.
Genel olarak, bu başparmak sürücülerin standart
bir SSD'den daha düşük bir kalite kullandığını ve daha az performans
sağladığını görüyorum.
Ancak genel olarak hala oldukça hızlılar
ve gerçekten iyi çalışıyorlar.
Bu flash belleklerin ya da bizim deyimimizle başparmak
belleklerin en güzel yanı küçük ve taşınabilir olmaları ve pek
çok farklı şekil ve boyutta bulunmalarıdır.
Örneğin, daha önce anahtarlığımda standart
bir USB tip A bağlantı noktasından
biraz daha büyük bir tane vardı.
Bu sürücü son derece küçüktü ve
yine de 64 gigabayt veri tutabiliyordu, bu
da onu gittiğim her yere yanımda taşımak için
çok küçük ve taşınabilir hale getiriyordu.
Bu flash belleklerin en büyük avantajı, çok
küçük olmaları ve çok fazla veri tutabilmeleri
nedeniyle yanınızda her yere götürebilmenizdir.
Şimdi konuşmamız gereken bir sonraki konu hafıza kartları.
Artık bellek kartları video kameralar, dijital
kameralar, akıllı telefonlar, tabletler,
giyilebilir cihazlar ve IoT cihazları gibi farklı ürün türlerinde
kullanılacak farklı bir form faktörüdür.
Piyasada çok sayıda bellek kartı formatı
vardır ancak en yaygın olanları SD, MiniSD, MicroSD, CompactFlash ve memory
stick'tir.
Memory Stick, Sony cihazlarında kullanılan
tescilli bir protokoldür, diğerlerinin
tümü ise sahada çeşitli farklı
üreticiler tarafından kullanılmaktadır.
Bir bellek kartını okumak veya yazmak için sisteminizde
bir bellek kartı okuyucusu olması gerekir.
Bazı bilgisayarlarda bu kartlar
kasanın ön tarafında yerleşik olarak bulunurken,
diğerlerinde USB kullanarak sisteminize bağlanan harici
bir bellek kartı okuyucusu kullanılır.
Örneğin, dizüstü bilgisayarımda,
sistemin içine yerleştirilmiş bir SD kart okuyucu var.
Ancak Sony'nin bellek çubuğu
veya kompakt flash kart gibi bir şeyi okumak istersem, USB
veya USBC üzerinden bağlanan
harici bir okuyucu kullanmam gerekir.
Bugünlerde farklı
boyutlarda hafıza kartları bulabilirsiniz, eskiden
orijinal SD veya güvenli dijital kartların maksimum kapasitesi
yaklaşık iki gigabayt boyutundaydı.
Ancak bugünlerde
32 gigabayta kadar çıkabilen bir SDHC kart veya iki terabayta
kadar çıkabilen bir SDXC kart alabilirsiniz.
Şu anda bu videoyu kaydederken, kaydı benim için saklayan
256 gigabaytlık bir güvenli dijital kart olan bir
SDXE kullanıyorum.
Şimdi, bu kartlara baktığınızda,
çok farklı hızlarda çalışabilirler.
Bu yüzden bir kart satın alırken hız
derecesine bakmak önemlidir.
Bunlar orijinal spesifikasyonla saniyede
25 megabayta kadar çıkabilir
veya UHS kullanarak saniyede 108 megabayta kadar çıkabilir,
UHS-2 kullanıyorsanız, bu
saniyede 312 megabayta kadar hızlara sahip olabilir
ve bir UHS-3 kullanıyorsanız, aslında saniyede 624
megabayta kadar bir hıza sahip olabilirsiniz.
Yani uygulamanıza bağlı olarak, o uygulamayı kaldırabilmek için daha
hızlı bir karta ihtiyacınız olabilir.
Örneğin, tam 4K video çekiyorsanız ve bunu bir video
kameraya kaydediyorsanız, muhtemelen
saniyede 624 megabayta
kadar çalışan UHS-3 spesifikasyonu gibi
bir şeye ihtiyacınız olacaktır çünkü tek seferde çok fazla
veri depolamaya çalışıyorsunuz.
Öte yandan, sadece
basit bir ses kayıt cihazı kullanıyorsanız,
saniyede 25 megabaytlık
orijinal spesifikasyondan kurtulabilirsiniz çünkü çoğu
ses kaydı saniyede yalnızca
yarım megabayt hızında çalışır ve bu nedenle saniyede
25 megabayt bu kullanım durumu için oldukça
hızlıdır.
Bir sonraki konuşacağımız konu teyp sürücüleri.
Şimdi, çoğunuz ev ortamınızda teyp sürücüleri
kullanmayacaksınız, ancak bir şirkette çalışıyorsanız ve sunucular
üzerinde çalışıyorsanız, bunların
çoğu teyp sürücüleri kullanacaktır ve teyp sürücüleri
çıkarılabilir depolama aygıtlarına
harika bir örnektir.
Son yıllarda teyp sürücüleri
bulut tabanlı yedeklemeler karşısında popülerliğini kaybediyor,
ancak yine de sahadaki çok çeşitli
uygulamalarda bunu görmeye devam edeceksiniz.
Bir teyp sürücüsüne baktığınızda,
bir okuyucuya yerleştirdiğimiz plastik bir kasanın
içindeki manyetik bir bandı kullanır
ve sisteminizin verilerinin yedeğini
bu banda kopyalayabilirsiniz.
Bu kasetlerin en güzel yanı, daha sonra bunları
alıp başka bir tesise gönderebilmeniz ve bu
şekilde verilerinizi tesis dışında yedekleyebilmenizdir.
Örneğin, eskiden büyük bir ağ ve güvenlik
operasyon merkezinde BT direktörüydüm ve
her akşam sistemlerimizi
bir teybe yedeklerdik.
Haftanın sonunda tüm kasetleri alıp yedek tesisimize
gönderiyorduk ve bu şekilde ana tesisimiz
yansa ya da bir felaket yaşansa bile tüm verilerimiz
diğer tesiste güvende ve
sağlam bir şekilde durmaya devam ediyordu.
Dediğim gibi, pek çok şirket yedeklemelerini
teyp yerine buluta taşıdı, ancak teyp yedeklemeleri
hala devlet ve askeri kuruluşlarda yaygın olarak kullanılan
bir şey.
Bu yüzden haberdar olmanızı istedim.
Bir teyp söz konusu olduğunda,
her teyp belirli miktarda veri depolayabilir.
Standart bir teyp kullanıyorsanız,
bunlar genellikle yaklaşık 140 gigabayt veri tutacaktır.
LTO Ultrium kasetler ise tek bir
kasette üç terabayta kadar tutabilir.
Bu kapasite miktarı genellikle çoğu
sistemi yedeklemek için yeterlidir, ancak değilse,
sisteminiz birden fazla kasete yayılabilir
ve tam bir yedekleme elde etmek için üç, beş veya hatta 50 kasetlik
bir set haline gelse bile, tüm yedeklemeyi tamamlayana kadar devam edebilirsiniz.
Bu derste bahsetmek istediğim son kaldırma depolama
aygıtı türü disket sürücülerdir.
Artık disket sürücüler, sisteminizden çıkaracağınız
verileri depolamanın gerçekten eski
ve eski bir yoludur.
Bu, USB parmak sürücülerimiz olmadan
önce de vardı, SSD'lerimiz olmadan
önce de vardı, 1970'lerde, 80'lerde ve 90'larda da vardı.
Ve dürüst olmak gerekirse, günümüzde
çoğu insan eski bir ortamda belirli bir sistem
üzerinde çalışmadığı sürece disket sürücü kullanmayacaktır.
Örneğin, bazı ICS ve SCADA sistemleriyle
çalışıyorsanız veya bazı askeri donanımlarla
çalışıyorsanız, bunların bazıları verilerini
almak için hala disketlere güveniyor.
Bu yüzden sizi haberdar etmek istedim.
Bugünlerde herhangi bir uygulamada kaydet simgesine bakarsanız,
bu bir diskettir ve teknik olarak
buna 3 denir. 5 inç disket.
Okuldayken tüm belgelerimizi
buna kaydediyorduk ve bugün yaptığımız
gibi USB bellek kullanmak yerine yanımızda
eve götürebiliyorduk.
Artık bu sürücüler fazla veri tutamıyor.
Aslında, standart bir disket yalnızca
1 tanesini işleyebilir. Üzerinde 44 megabayt veri var, ki bu bugün iPhone'unuz
tarafından çekilmiş tek bir fotoğraf bile değil.
Yani gerçekten çok fazla veri tutamayacak
ama dediğim gibi,
bu eski sistemlerin bazılarında kullanılıyor.
Eski bir sistemle çalışıyorsanız
ve bir disket sürücüsüne erişebilmeniz gerekiyorsa
ve bilgisayarınızda disket sürücüsü
yoksa, modern bir sisteme bağlayabilmek için
USB bağlantısı kullanan harici
disket sürücüleri satın alabilirsiniz,
çünkü orijinal disket sürücüleri aslında
34 bit dahili IDE veya PATA kablosuyla bağlanır ve ona bağlanmak ve güç vermek için
bir Berg güç kablosu gerekir.
Sorun şu ki, en azından son 10 yıldır anakarta
bu tür bir bağlantı sağlayan
modern bir anakart görmedim.
İşte bu nedenle, disket kullanmanız
gereken bu kullanım durumlarından birine sahipseniz,
harici USB disket sürücüleri
satışa sunulmuştur.
Pekala, çıkarılabilir depolama söz konusu olduğunda
bunun bir ton bilgi olduğunu biliyorum,
ancak birkaç önemli şeyi hatırlamanızı istiyorum, ilk olarak,
çıkarılabilir yığın depolama aygıtları söz konusu olduğunda, bu, üzerine
veri koyabileceğiniz ve yanınıza alabileceğiniz
her türlü aygıt anlamına gelir.
Buna harici sabit diskler, USB parmak sürücüler,
hafıza kartları, yedekleme kasetleri ve disketler gibi şeyler
de dahil olacaktır.
CD'ler, DVD'ler ve Blueray diskler gibi optik disklere ek olarak,
ancak bunlar hakkında kendi
derslerinde daha fazla konuşacağız.
Unutulmaması gereken bir
diğer nokta da harici bir sabit disk ya da SSD kullanıyorsanız, bunların
aslında sisteminizin içinde kullanılacak
olanlarla aynı türde olduğudur.
Tek fark, veri bağlantı noktalarını USB, Thunderbolt
veya eSATA bağlantısı gibi çalışırken
değiştirilebilen harici bir arabirim olarak kullanılabilen
bir şeye dönüştüren bir sürücü muhafazasına yerleştirilmeleridir.